اخبارتاریخگردشگری

آب باران در حمام تاریخی کسما براه افتاد/ انفعال اداره اوقاف بعنوان مالک

گیل مهر- مهری شیرمحمدی
خرداد ماه سال جاری و همزمان با هفته صنایع دستی، خبر رسید نمایشگاه و آموزش صنایع دستی در حمام تاریخی کسما واقع در شهرستان صومعه سرا برپا شده است. حمامی که در سال ۱۳۸۲ و بشماره ۹۹۴۱ در فهرست آثار ملی ثبت شده بود ولی سالها طول کشید تا مرمت و احیا شود.
با وجود بارندگی های چند روز اخیر، شهروندانی که از این حمام تاریخی بازدید کرده اند، نسبت به وضعیت نگهداشت و نحوه مرمت این حمام اعتراض داشته و عنوان می دارند که آب باران در حمام براه افتاده است.


این حمام -که در زمان جنبش جنگل به رهبری میرزا کوچک جنگلی به عنوان مریضخانه استفاده می شد- از موقوفات حاج صالح کسمایی، پدر حاج احمد کسمایی تاجر است که بعد از میرزا کوچک جنگلی، مرد شماره ۲ نهضت بود و پیش از تسلیم شدن، تمام امکانات مادی تجارتخانه خود را در اختیار میرزا قرار داد. و نیروهای انسانی دهستان کسما را نیز برای پیشبرد اهداف جنبش، بسیج کرد.
چندین سال طول کشید تا مرمت این حمام با اعتبارات سازمان میراث فرهنگی تکمیل شود. نوروز ۹۷ درب حمام بطور موقت بر روی علاقمندان باز شد. و خرداد ماه سال جاری نیز به مناسبت هفته صنایع دستی، میراث فرهنگی شهرستان صومعه سرا، نمایشگاه صنایع دستی در این حمام برپا نمود. در چنین شرایطی که فرصتی برای هنرمندان و علاقمندان به آموزش صنایع دستی پیش آمده بود، درب حمام کسما هم بروی گردشگران باز گردید.


امیر جعفری، شهروندی است که چند روز اخیر از تهران برای دیدن این حمام تاریخی به کسما آمده است. وی در یک روز بارانی از حمام دیدن کرده و با ابراز تاسف از عدم رسیدگی به بنایی که ثبت ملی شده است، می گوید: اگرچه سازمان میراث فرهنگی برای مرمت این حمام متقبل هزینه شده است ولی آنچه مشهود است، مرمت این حمام تکمیل نشده ، سقف های گنبدی حمام ایزوگام نشده و تنها بند کشی شده است. نورگیرهای مشبک سقف، شیشه ندارد و آب از شکاف سقف و نورگیرهای بدون شیشه بند شرشر به داخل حمام فرو می ریزد.
جعفری که از فضای مجازی از وجود چنین بنای میراثی با خبر شده ادامه می دهد: بنده به بناهای میراثی و صنایع دستی هر استان بسیار علاقمند هستم . متاسفانه امروز شاهد بودم حصیرهای بافته شده بانویی که در حمام صنایع دستی خود را می فروشد، خیس شده است.
وی ادامه می دهد: درب حمام هم به نحوی نیست که محاظ یک اثر ملی باشد. رطوبت بحدی در فضا بالاست که شبیه حمام سونا شده است.


«صمد صالحی» از نوادگان حاج صالح کسمایی، در حال حاضر این حمام اوقافی را در اختیار دارد. وی که در نزدیکی حمام مغازه دارد، می گوید: این حمام بیشتر از ۳۰۰سال قدمت دارد. اکنون ۲۰۰متر زیر بنا دارد ولی وسعت آن بیشتر بود و سالهای گذشته اداره راه برای تعریض جاده، ۱۱۵ متر آن را تخریب کرده است.
صالحی با اشاره به مرمت حمام توسط سازمان میراث فرهنگی ادامه می دهد: طی چند مرحله میراث فرهنگی حمام را مرمت کرد و هر بار بخاطر کمبود اعتبار پروژه ناتمام می ماند. حمام کاشی های قدیمی هم داشت که در این مرمت های ناقص از بین رفته است.
وی می گوید: با توافقاتی که با فرمانداری صورت گرفته بود، قرار بود این حمام را بعنوان رستوران یا کافه سنتی تغییر کاربری دهیم ولی بنده تاکنون موافقت خود را اعلام نکردم. زیرا از نزدیک شاهدم مرمت ها اصولی انجام نشده و هنوز آمادگی لازم برای چنین تغییر کاربری وجود ندارد.


وی با اشاره به افتتاح نمایشگاه صنایع دستی در خردادماه امسال با حضور مدیر کل جدید میراث فرهنگی عنوان کرد: مدیر میراث شهرستان صومعه سرا تاکنون مسئولان محلی و استانی را برای بازدید از حمام آورده است ولی عمدتا در روزهای آفتابی بوده است. هنوز بارندگی های شدید فصل پاییز شروع نشده آب در حمام براه افتاده است.
با این حال مدیر اداره میراث فرهنگی و صنایع دستی شهرستان صومعه سرا می گوید: مالک و متولی اصلی حمام کسما اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان صومعه سراست ولی تاکنون در پروژه های مرمت و احیا هیچگونه کمک مالی ننموده است.
علیرضا مهرگان می افزاید: با تلاش های اداره میراث فرهنگی، خوشبختانه طی سالهای متمادی توانستیم اعتبار لازم برای مرمت این حمام را از اعتبارهای شهرستانی و اعتبارهای سازمان میراث فرهنگی تامین نماییم. و میراث فرهنگی تاکنون ۴۰۰میلیون تومان برای مرمت این حمام هزینه کرده و هنوز بخشی از مطالبات پیمانکار مرمت پرداخت نشده است.
وی با تاکید بر آنکه آب گرفتگی در حمام کسما نداریم و داخل حمام خروجی های مناسب برای تخلیه آب تعبیه شده است، می افزاید: سقف حمام بعد از مرمت یک دور هم کاشیکاری شد تا از نفوذ رطوبت و نزولات جوی جلوگیری شود ولی بزودی نورگیرهای طاق های گنبدی شیشه بند می خورد.
علیرضا مهرگان می افزاید: حمام کسما بطور موقت و رایگان تا پایان تابستان در اختیار هنرمندان شهرستان صومعه سرا قرار گرفته تا بتوانند صنایع دستی خود را عرضه نمایند. و همین باز بودن حمام به گردش هوا در داخل بنا کمک می کند تا رطوبت کاهش یابد.


وی یادآور می شود: باتوجه به وقفی بودن، اختیار حمام با اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان صومعه سراست و آقای صالحی اجاره دار حمام می باشد ولی تنها حمام را در اجاره داشته و همکاری مطلوبی با سرمایه گذاری که میراث فرهنگی برای تغییر کاربری بنا معرفی کرده ، نداشته است.
مهرگان می افزاید: خود اجاره دار نیز تاکنون طرح مشخصی برای تغییر کاربری حمام ارایه نداده است . با این حال با اعلام آمادگی یک سرمایه گذار بخش خصوصی برای تبدیل حمام به رستوران سنتی از یک سو و اتمام قرارداد اجاره دار در پاییز امسال، امیدواریم اداره اوقاف برای تغییر کاربری حمام با اداره میراث فرهنگی شهرستان صومعه سرا همکاری مطلوبی داشته باشد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *