اخبارفرهنگگردشگری

«ابوالحسن کوشیار گیلانی» بر فراز رصد خانه رشت/ تلسکوپی که خریداری نمی شود

گیل مهر

۱۶اردیبهشت ماه، شهردار رشت  از رصد خانه «کوشیار گیلانی» در حاشیه تالاب عینک بازدید کرد. در این بازدید که  محمدحسن عاقل منش، عضو کمیسیون فرهنگی شورای شهر رشت، نیز حضور داشت، وعده تکمیل و تجهیز بزرگترین رصد خانه و آسمان نمای شمال کشور در پرتال شهرداری رشت رسانه ای شد.

رصد خانه ای که طرح احداث آن به هشتم خرداد ماه ۱۳۸۶ می رسد، با پیشرفت فیزیکی ۹۰درصد بنا به اعلام پرتال شورای شهر رشت، همچنان نیمه کاره مانده و برای تکمیل و تجهیز آسمان نما و تجهیزات نجوم آن تلاش وافری  در سال های اخیر نشده است.  

كوشيار گیلانی که بود؟

«کیا ابوالحسن کوشیار بن لبّان باشهری گیلانی»، ریاضیدان و اخترشناس برجسته ایرانی، از بزرگترين عالمان ايران در رشته رياضيات و نجوم و هیات بود . وی در قرن چهارم هجري قمري  و هم زمان با دوران «عضد الدوله» و «معز الدوله ديلمي» ، از حکمرانان آل بویه ، مي زيست.

گفته اند «علی بن احمد نسوی»، ریاضیدان مشهور قرن ۵، شاگرد او بوده است.  برخی منابع هم وی را استاد ابوعلی سینا معرفی کرده اند. نام «کوشیار» در بسیاری از کتاب های فارسی و عربی در زمینه ادبیات، تاریخ، ریاضیات و نجوم ذکر شده و همین موضوع، مقام بالای علمی او را نشان می دهد.

« مصلح الدین سعدی شیرازی»، در باب چهارم بوستان او را «دانای گردن فراز» خوانده و درباره  ضرورت فروتنی از زبان کوشیار حکایتی شیرین نقل می کند. «عروضی سمرقندی» نیز از وی نام برده و نویسنده کتاب «ذخیره خوارزمشاهی »، سید اسماعیل جرجانی، از وی به نیکی یاد کرده است.

مهم ترین کتاب کوشیار گیلانی در زمینه نجوم «زیج جامع» اوست. وی دارای آثار ارزنده ی دیگری نیز در علم نجوم و اخترشناسی است. اثر مهم او در ریاضیات «اصول حساب هندی» نام دارد.

روند احداث رصد خانه کوشیار از شورای دوم شهر رشت

زمانی که طرح  مقدماتی احداث رصد خانه در اواخر فعالیت شورای دوم  بررسی می شد،«محمد حسن عاقل منش»، برای نخستین بار عضو شورای شهر رشت بود. حضو وی در شورای سوم و پیگیری هایش،  پس از بررسی ۵جانمایی پیشنهادی، منجر شد، محدوده تالاب عینک به عنوان  محل احداث رصد خانه تصویب و در آغازین روزهای سال ۱۳۸۹  کلنگ احداث رصد خانه به نام «ابوالحسن کوشیار گیلانی» ، به زمین زده شد.

بنا به اظهارات اعضای شورای سوم که در صورتجلسات دبیرخانه شورا موجود است- تا پایان کار شورای سوم، احداث ساختمان رصد خانه ۹۰درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. در همان جلسات، محمدحسن عاقل منش از اعلام آمادگی خیرینی می گفت که قرار است برای خرید تلسکوپ و آسمان نما به مدیریت شهری کمک کنند.

توقف در روند اجرایی شدن رصد خانه در شورای چهارم

 شهردار وقت در شورای چهارم، اما از اساس با جانمایی رصد خانه در حاشیه تالاب عینک مخالف بود. این مخالفت که از زبان یکی از اعضای شورای چهارم نیز در جلسات شنیده می شد، به جانمایی نادرست رصد خانه  اشاره داشت.

رضا رسولی عقیده داشت، رصد خانه در پست ترین نقطه قرار گرفته و به دلیل مه آلود بودن فضا، امکان رصد علمی وجود ندارد.

اگرچه همان زمان، این گفته توسط فعالین نجوم نقد می شد. و مشخصا« داوود همتی»، مشاور علمی پروژه در گفتگو با روزنامه همشهری توضیح داد که مه آلود بودن هوا در گیلان تنها مختص یک مکان نیست و همین عارضه جوی در بسیاری از نقاط دیگر رصدخانه ها هم ممکن است اتفاق  بیفتد.

وی که گام به گام در احداث رصد خانه نقش داشت،  عقیده داشت، مکان سنجی احداث رصد خانه به درستی انجام شده و این رصد خانه در محدوده شهری بیشتر جنبه آموزشی دارد.

البته در سالهای اخیر، گروه های فعال نجوم در روزهای مشخصی از سال، توانسته اند برنامه های رصدی ستاره ها را با تجهیزات شخصی خود در این رصد خانه برگزار نمایند.

هرچند شورای چهارم ، اعتبار ۷۰۰میلیارد تومانی برای تکمیل ساختمان رصد خانه و  اعتبار ۱ میلیارد و ۳۰۰تومانی برای خرید تجهیزات رصد خانه را در دفترچه بودجه سال ۱۳۹۵ کد دار نموده بود، اما هیچگاه این کد بودجه محقق نشد و تلسکوپی که سال ۱۳۹۵ با ۲میلیارد تومان (به گفته علی مقصودی، مدیر منطقه۴ رشت درهمان سال) قابل خریداری بود، حالا با این روند تورمی معلوم نیست چقدر خرج روی دست شهرداری بگذارد.

شهریور ماه سال گذشته، خبر مربوط به دیوار چینی حریم رصد خانه در پرتال سازمان عمران و بازافرینی فضاهای شهری رشت رسانه ای شد. و اشاره داشت که این دیوار چینی به منظور ایجاد فضای امن برای رصد خانه است . اخباری هم حکایت از شکسته شدن شیشه های ساختمان رصد خانه داشت.

در کد بودجه سال جاری رقم ۱میلیارد و ۱۹۵ میلیون تومان برای تکمیل رصد خانه کوشیار مصوب شده است. امیدواریم بازدید اخیر شهردار رشت منجر به ردیف دار شدن این کد بودجه و تکیمل و تجهیز رصد خانه کوشیار گیلانی شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *