اخبارتاریخمطبوعات

اهمیت نشریات در تاریخ‌نگاری در انجمن مفاخر گیلان بررسی شد

گیل‌مهر-الهام کیانپور
جلسه‌ای دیگر از سلسله نشست‌های تخصصی انجمن مفاخر گیلان، صبح روز یکشنبه ۱۶ تیرماه با مدیریت دکتر ابراهیم صفری در دفتر این انجمن در مجتمع خاتم الانبیاء رشت برگزار شد.
صفری ضمن خیرمقدم به مدعوین، به معرفی سخنران جلسه و آثار پژوهشی وی پرداخت.
سپس، سخنران نشست، دکتر فریدون شایسته، مدرس دانشگاه و پژوهشگر‌ و‌ نویسنده‌ی گیلانی سخنان خود را با موضوع «‌اهمیت نشریات در تاریخ‌نگاری» مطرح نمود.
شایسته با این مقدمه که از دوره‌ی قاجار به منابع تاریخ‌نگاری ما، سه منبع شامل: سفرنامه‌ها، خاطرات و نشریات اضافه شده است، گفت: از زمانی که نشریات در ایران شکل گرفتند، دیگر مورخان نمی توانستند اهمیت مطبوعات را نادیده بگیرند. وی با اشاره به مجموعه‌ی سه جلدی‌ و ارزشمند «اخبار گیلان در مطبوعات عصر قاجار» از رضا نوزاد تاکید نمود: پژوهش پیرامون دوره‌ی قاجار بدون بررسی نشریات آن امکان پذیر نیست، چراکه دوره‌ی مشروطه با مطبوعات آن عصر گره خورده است.


این پژوهشگرِ حوزه‌ی تاریخ، پیرامون اهمیت و‌جایگاه نشریات در راستای تاریخ‌نگاری به نشریه‌ی صوراسرافیل اشاره کرده و‌ در ادامه افزود: مجموعه‌ی چرند و پرندِ دهخدا نیز که از آثار یادگار در حوزه‌ی طنز است، از بطن نشریات ظهور یافته که جهت پژوهش و بررسی بسیار پراهمیت است.
این مدرس دانشگاه با اشاره به مجموعه‌ی «علی عمو چنین گفت» از رحیم چراغی، از ۲۷ داستان کوتاه آن در نشریه‌ی خیرالکلام یاد کرد و گفت: این داستا‌ن‌های کوتاه نشان می‌دهند که پیشینه‌ی داستان‌نویسی ما به قبل از محمدعلی جمالزاده و آن هم در گیلان باز‌می‌گردد و این مهم از طریق پژوهشِ نشریات امکان یافته است.
شایسته، با بیان آن‌که یکی از قشرهای وابسته به حکومت به عنوان مقامات رسمی در دوره‌ی قاجار، فراشان بودند و مردم را بسیار مورد اذیت و آزار قرار میدادند، افزود: این موضوع خیلی دقیق در یادداشت‌ها و یا اسناد تاریخی پرداخته نشده، اما با مطالعه‌ی داستان های علی عمو، به روشنی برجستگیِ نقشِ فراشان را در این اثر ادبی نشریه‌ی خیرالکلام مشاهده می‌کنیم، جدا از آن پیرامون بحث آیرونی، طنز و تاریخچه و میزان بالندگی آن در گیلان نمی‌توان بدون مطالعه و‌ بررسی نشریه‌ی خیرالکلام راه به جایی برد که این نشان از اهمیت نشریات در امرِ پژوهش دارد.
در ادامه، این پژوهشگر نشریه‌ی جنگل را محور سخنان خود قرار داد و‌ گفت: در بحثِ اهداف و ماهیت نهضت جنگل، بهترین منبع، رجوع به نشریه‌ی جنگل است که تریبون این نهضت محسوب می‌شود. به عنوان مثال پژوهش پیرامون این موضوع که اندیشه‌ی اتحاد اسلام، تا چه حد به عثمانی ارتباط داشته یا خیر؟ مطالعه و بررسی نشریه‌ی جنگل را مطلبد چرا که منابع دیگر تا این حد بضاعت آن را ندارند که این مقوله را روشن نمایند.
در پایان این جلسه، اعضای انجمن و‌ میهمانان نیز، پرسش‌ها و‌ مطالب مرتبط به موضوع جلسه را مطرح نمودند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *