اخبارگردشگری

بازدید از تی تی کاروانسرا تا دل سپردن به آبشار لونک/ دیار دیلمان و حمامی که از دل خاک بیرون آمد

گیل مهر- مهری شیرمحمدی

نام سیاهکل یادآور شاعری با نام مستعار «دامون» است که سال ۱۳۵۱ به اتهام طرح ترور ولیعهد پهلوی دستگیر و۲۹بهمن ۱۳۵۲  خسرو گلسرخی در عنفوان جوانی محکوم به اعدام شد.

 کاروانسرایی که تی تی خانم ، عمه شاه  صفوی ساخت

با این حال شاید جالب باشد که بدانید راه قدیم شاه عباسی قدیم از محور سیاهکل به دیلمان عبور می کرد. یعنی راه کاروانروی گیلان بسمت قزوین، بجای منجیل از سمت سیاهکل به سمت دیلمان می رفته و از مسیر عمارلو به قزوین می رفت.

در این راه کوهستانی، هنوز هم بخش هایی از سنگفرش قدیم راه شاه عباسی باقی مانده است. به همین دلیل در این مسیر، مکان هایی هم برای استراحت تجار و کاروانیان فراهم شده بود. یکی از این کاروانسراها، تی تی کاروانسراست که « تی تی خانم» ، عمه شاه صفوی در مسیر راه سیاهکل به دیلمان  در روستای بالا رود ساخته است.

تی تی خانم نام دیگر «مریم بیگم سلطان» دختر شاه تهماسب اول، عمه شاه عباس بود که به همسری خان احمد گیلانی از امرای محلی گیلان درآمد. خان احمد از جانب شاه تهماسب حکومت «بیه پیش» (آن سوی سفید رود) به مرکزیت لاهیجان را برعهده داشت.

«تی تی کاروانسرا» از جمله معدود بناهای ثبت شده میراثی است که اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان آن را از مالک وقت یعنی«گودرز پرتوی دیلمی» به سال ۱۳۷۵خریداری کرد وآذرماه همان سال به شماره ۱۷۸۴ در فهرست بناهای میراثی کشور به ثبت رساند.

آبشار لونک

آبشار لونک، یکی از آبشارهای گیلان است که دسترسی به آن اصلا سخت نیست زیرا در کنار جاده اصلی  سیاهکل به دیلمان و ۲۵ کیلومتر پس از شهر سیاهکل قرار دارد. اگرچه این آبشار دوقلو خیلی پر آب نیست ولی در فصل بهار و ریزش نزولات جوی، دبی حوضچه آن بیشتر از فصل تابستان است.

جنگل های بینظیر اطراف این آبشار بقدر چشم نواز است که می ارزد ساعتها در این محدوده پیاده روی نمایید. درختان سربه فلک کشیده راش، ممرز، توسکا، خرمندی، انجیری، رستنی‌ها گوناگون و گلهای رنگارنگ پیرامون آبشارلونک و همچنین آب و هوای مساعد، زیبایی و جذابیت ویژه‌ای به این آبشار بخشیده است، زیبایی این منطقه در بهار و تابستان وصف ناپذیر است.

همچنین در اطراف آبشار رستوران هایی با خوراک های محلی پذیرای مسافران هستند و افزون بر آن بانوان سیاهکلی با پخت کلوچه محلی به شیوه سنتی از گردشگران استقبال می کنند.

کارگاه سنتی سفالگری استاد شکری، مسن ترین سفالگر سیاهکل

اگر به سیاهکل رفتید، خرید سفال های بدون لعاب استاد محمود شکری بویژه گمج های گیلان را فراموش نکنید. «گَمج» دیگ های سفالی است که برای پخت انواع خورش در گیلان کاربرد داشته و دارد و پخت آرام و طولانی مدت خوراک در گمج طعم و مزه خوراک های سنتی گیلان را بهتر می کند.

استاد محمود شکری، آخرین بازمانده سفالگری سیاهکل است که به شیوه سنتی خودش سفال تهیه کرده و در کوره کوچک حیاط خود سفال ها را می پزد.

خانه وی در کنار جاده اصلی سیاهکل به دیلمان و در روستای «کلنادان» قرار دارد. بیشتر اوقات از دود هیزم های سوخته کوره سفالگری می توان فهمید که استاد شکری سفال های جدید تولید کرده است.

سفال های وی اگرچه نقش و نگارهای فریبنده ندارد، ولی به گفته خودش به شیوه کاملا سنتی پخته می شود، و عاری از رنگ های شیمیایی است. علاوه بر ظروف کاربردی آشپزخانه، وی وسایل تزیینی دیگری هم می سازد که سینه به سینه از نیاکان خود آموخته است.  سازهایی شبیه ماهی که شبیه فلوت با دمین هوا به داخل دهان ماهی ، می توان ساز نواخت، تنها یکی از این سازهاست.

حمام تاریخی میربلوک در دیلمان

حمام تاریخی دیلمان معروف به «حمام میربلوک» در ابتدای بافت تاریخی شهر دیلمان  قرار دارد. این حمام سال گذشته توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مرمت شد و  نوروز ۹۷ درب این حمام به روی گردشگران باز گردید.

این حمام تاریخی که در ۵۰ کیلومتری شهر سیاهکل قرار دارد، به احتمال زیاد در دوره صفویه ساخته شده است. هرچند برخی از کارشناسان قدمت آن را به دوره ایلخانی نسبت می دهند، اما از آنجا که این حمام در مسیر راه قدیم گیلان، معروف به راه شاه عباسی بود،  بجز اهالی، مورد استفاده مسافران هم قرار می گرفت.

این حمام به این علت به حمام میر بلوک معروف شده که در حدود ۲۰۰سال قبل توسط «میرزا علی میر بلوک» از زیر لایه های خاک بیرون آمده و مرمت شده است. این حمام یک بار دیگر هم توسط «صدرالله خیرخواه تقوی» از اعقاب میربلوک مرمت شده است. حمام تا دهه ۵۰ نیز دایر بوده و اهالی با پرداخت نان و گندم به عنوان هزینه، از این حمام عمومی استفاده می کردند.

بنای این حمام نیز همانند بسیاری از حمام های تاریخی گیلان، با سقف های گنبدی، از ملاط آهک و ساروج ساخته شده است. سقف گنبدها دارای نورگیر بوده و انتهای آن بوسیله شیشه های مشبک پوشیده شده است. صحن حمام با سه پله  از سطح زمین به رختکن می رسد. صحن حمام هشت ضلعی است. چهار ضلع آن کوچک و چهار ضلع آن بزرگ است.

حمام دو حوضچه آب گرم و آب سرد داشته که آب آن با تنبوشه های سفالی از چشمه های سیاهکل به دیلمان می رسید. البته در سال های بعد از عمق سطح حوضچه ها کاسته شده است.

این حمام در اسفند ماه سال ۱۳۷۹ توسط سازمان میراث فرهنگی و به شماره ۳۰۴۳ در فهرست بناهای میراثی کشور ثبت شده است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *