اخبارگردشگری

بازدید از کاخ رامبد تا قدیمی ترین مسجد تاریخی گیلان/گذر از پل خشتی راه شاه عباسی تا تماشای آبشار ویسادار

گیل مهر- مهری شیرمحمدی

اگر قصد دارید از سمت آستارا وارد استان گیلان شده و زیبایی های این استان را ببینید، از جاذبه های مسیر غافل نشوید. دیدن دریاچه استیل آستار، ساحل زیبای قُروق، عمارت میرمسعودی و بقعه تربه قوش جد، کاخ های سردار امجد، ییلاق مریان و حمام تاریخی آن، گورستان تاریخی دیزگاه،  قلعه لیسار، اسپی مزگت و  سورتمه سواری در جنگل های سیاه داران را از دست ندهید.

کاخ های تابستانی و زمستانی سردار امجد

«نصراله خان عمید السلطنه» معروف به «سردار امجد» در دوره ناصرالدین شاه «خان کرگانرود» بود. وی از نیمه دوران حکومت ناصرالدین شاه قاجار تا انقلاب مشروطه حاکم کرگانرود تالش بود. سردار امجد، دو کاخ برای پذیرایی از میهمانان و بزرگان دولتی ساخت؛ یکی کاخ زمستانی در «اطاقسرای هشتپر» و دیگری، کاخ تابستانی در ییلاقات «آق اِولَر تالش».

در مرکز شهر هشتپر در شهرستان تالش، کاخ زمستانی سردار امجد قرار دارد که هشتپر بزرگترین شهر تالش نشین گیلان است و بنیان آن بدست سردار امجد، نهاده شده است. در میان مردم این عمارت به «کاخ رامبد» معروف است. رامبد پسر سردار امجد بود.

معروف است که سردار امجد در قلع و قمع مشروطه خواهان دستی تمام داشت. پس از غلبه مشروطه خواهان، این کاخ به آتش کشیده شد. پس از آن این کاخ حدود ۶۰سال متروک بود تا اینکه در سال ۱۳۵۰ مرمت و به عنوان جمعیت هلال احمر تغییرکاربری یافت. بعد از انقلاب ۱۳۵۷، این کاخ در اختیار کانون بسیج هشتپر قرار گرفت.

عمارت زمستانی، در سه طبقه ساخته شده است. طبقه اول و دوم به صورت قرینه است. طبقه نخست، دارای دو درب ورودی بزرگ در شمال و جنوب است. ۷پنجره تکرار شونده با طاق های هلالی در هر چهارضلع بنای مربع شکل می شود. طبقه سوم درواقع کلاه فرنگی با پنجره های بادگیر است. کاشیکاری های آبی و فیروزه ای بکار رفته در طبقه دوم و سوم، چشم هر بیننده ای را خیره می کند.

کاخ زمستانی خان کرگانرود به شماره ۱۵۲۲۱ و به تاریخ ۲۴اسفند ۱۳۸۴ در فهرست بناهای میراثی کشور به ثبت رسیده است.

 کاخ تابستان نشین سردار امجد در آق اولر

در ییلاقات آق اِولَر ، کاخ تابستانی سردار امجد قرار دارد. این کاخ و دیگر متعقلات مجموعه آن نیز توسط مشروطه خواهان به آتش کشیده شد. البته بخش هایی از این کاخ مرمت شده است و مدتها در اختیار اداره کل میراث فرهنگی گیلان بود. اما بخش هایی از کاخ از جمله قراولخانه و اسطبل مرمت نشده است. این محوطه به شماره ۲۲۹۱ به تاریخ ۹/۱/۱۳۷۸ در فهرست بناهای میراثی کشور ثبت شده است.

حمام تاریخی مریان

مریان یکی از ییلاقات اطراف آق اولر در شهرستان تالش است. حمام تاریخی مریان، بنایی بجامانده از دوره قاجار است. و برای استفاده خصوصی سردار امجد و خانواده وی ساخته شده بود.

تا پیش از سال ۱۳۸۹، بخش های زیادی از طاق های حمام مریان و گنبدهای آن فروریخته بود. اداره کل میراث فرهنگی گیلان، سقف، طاق ها و دیواره های این حمام را مرمت کرده است.

بنا دارای وسعت ۲۰۰ متر مربع است، ملاط حمام مریان از سنگ و آجر ساخته شده و شامل تون، صحن ورودی، سربینه، خزینه و ..  بوده است.این حمام در ۱۱شهریور سال ۱۳۸۲ و به شماره ۹۹۱۹ در فهرست بناهای میراثی کشور به ثبت رسیده است.

مسجد شیرخان، بنایی به قدمت دوره قاجار

اگر به آق اولر سفر کردید، از دیدن مسجد شیرخان غافل نشوید. مسجدی به قدمت دوره قاجار با معماری بومی که قبلا منزل مسکونی بوده و بعدا وقف مسجد شده است.

«آق اولر» واژه ای ترکی و به معنی «گل سفید» است. در  ییلاقات تالش، تا دو دهه پیش خانه های بومی با چوب ، خشت و کاه گل ساخته می شد و روی  کاه گل را با گل سفید می پوشاندند.

معماری این بنا دو اشکوبه و دارای تالار باریکی در جلو است و مصالح آن با کاه گل و خشت خام ساخته شده است. و روی آن را با گل سفید پوشانیده اند که در بالای پنجره های طبقه دوم، قرنیس های تکرار شونده با گچبری داشته است. سقف بنا لته های چوبی داشت که بعدها به خاطر پوسیدگی تعویض شده است.

مسجد آق اولر به شماره ۳۳۶۶ و در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۷۹، در فهرست بناهای میراثی کشور به ثبت رسیده است.

ییلاق دیزگاه و گورستان تاریخی آن

بالاتر از ییلاق آق اولر، ییلاق دیزگاه قرار دارد. دیزگاه که معرب واژه دیژگاه است، نشان می دهد این منطقه تاریخی کهن داشته و احتمالا دژی هم در این محدوده بوده است. زیرا در ییلاق دیزگاه، محوطه های باستانی قرار دارد که ثبت ملی شده است.

در دل روستای دیزگاه، گورستان تاریخی است که متاسفانه در سال های اخیر بر اثر تعریض جاده بخش هایی از آن از بین رفته است. این گورستان دوره اسلامی که  قدمت آن به دوره سلجوقی یا ایلخانی تخمین زده شده، در ۱۹مرداد ۱۳۸۴ و به شماره ۱۲۸۱۸ در فهرست آثار باستانی کشور به ثبت رسیده است.

این گورستان در قسمت شمالی روستای دیزگاه و بر روی تپه مانندی است که بعدها دبستان مدرسه را بر بقایای آن ساخته اند. گورهای این محوطه که معروف به قبرهای «شانه بین» است؛ به خوبی دیده می شود. محوطه داخلی این قبرها را بسیار باریک می کندند و متوفی را به پهلو در قبر می خواباندند. در برخی از این قبرها که در اثر تعریض جاده نمایان شده، هنوز آثار استخوان های درگذشتگان هویداست.

آبشار ویسادار در ارتفاعات پره سر

آبشار ویسادار در شهرستان رضوانشهر ، و در ییلاقات پره سر قراردارد. و یکی از مرتفع ترین آبشارهای گیلان است. این آبشار به دلیل موقعیت قرار گیری، متفاوت از بقیه آبشارهاست و برخلاف دیگر آبشارهای گیلان که از یک ارتفاع بلند آب سرریز می شود، آب از یک سطح صاف، به یک گودال عمیق به ارتفاع ۱۵متر و نیم می ریزد.

مسیر دسترسی به این آبشار بسیار چشم نواز است. قبل از آبشار از نوشیدن آب چشمه غافل نشوید. البته جاده کوهستانی و کم عرض  در حاشیه رودخانه موجب شده برخی از قسمت ها نشست نماید.

اسپی مزگت، قدیمی ترین مسجد گیلان

اسپی مزگت، (یا به تالشی مسجد سفید)یکی از عجایب هفتگانه گیلان است. مسجد بین رضوانشهر و تالش و در دل جنگل های دکتر رستگار که سال ۱۳۷۹ و به شماره ۲۷۹۶ در فهرست بناهای میراثی کشور ثبت شده است.

این مسجد که بنایش منسوب به قرن ۶و ۷هجری قمری است، حدودا یک کیلومتر و نیم از جاده اصلی فاصله دارد. مسیر یاد شده تا نزدیک مسجد تماما آسفالت است و درختان بلند جنگلهای دیناچال، تونل سبزی را  تا مسیر مسجد ایجاد کرده است.  کنار جاده، کتیبه سنگی سفیدی با آرم سازمان میراث فرهنگی بر بستر زمین استوار مانده و مختصری از مشخصات مسجد بر آن حک شده است.

بنای عظیم اسپی مزگت با طاق ضربی و ستون های عظیم هویداست. از ستونهای پایه و سردرب هلالی بلند می توان عظمت شبستانهای مسجد را دریافت. در شبستان اصلی، هنر معماران و گچکاران قرن ششم را می توان به وضوح دید. بر دیواره شمالی کتیبه ای به خط کوفی مشتمل بر آیات قرآن بویژه آیه لم یخش الا الله فعسی اولئک ان یکونوا من المهتدین باشد(توبه ۱۸) رویت می شود.

عمارت میرمسعودی از اعقاب شیخ صفی الدین اردبیلی

این عمارت میزبان بازیگران سریال پس از باران بود که طی ۳۷قسمت از رسانه ملی در سال ۱۳۷۹ پخش شد. و پس از آن معروف به عمارت پس از باران شد. عمارت در روستای ترک محله در بخش جوکندان شهرستان تالش قرار دارد.

«خانجان بیگ میرمسعودی» ، فرزند روح الله خان، فرزند فیض الله خان از اعقاب شیخ صفی الدین اردبیلی است که از اردبیل به تالش و جوکندان مهاجرت کرده و منطقه جوکندان و لیسار ملک اربابی روح الله خان بوده است. مالک فعلی این خانه محمد رضا میرمسعودی است.

خوشبختانه فرزندان میرمسعودی  عمارت را به همان سیاق گذشته مرمت کرده اند. دیوارهای كرم رنگ، درب و پنجره‌های قهوه‌ای، سقفی با لته‌های چوب، تالار شرقی با ستون‌های چوبی و سر ستون‌های تراش‌خورده، نرده‌های ضربدری ایوان، تزئینات دامنه و لبه شیروانی و پنجره‌های چوبی كه رو به كوه و جلگه باز می‌شود، صحنه های این سریال را با بازی خوب کتایون ریحانی همسر ارباب تداعی می کند.

تربه قوشه جد، مزار با صندوق چوبی مشبک

در غرب گیلان، به مزار مشایخ و بزرگان تربه می گویدند. تربه قوشه جد، مزار اعقاب شیخ صفی‌الدین اردبیلی یعنی روح الله خان است. سکانس هایی از سریال پس از باران در همین تربه فیلمبرداری شد.

بنای بقعه در میانه گورستان روستای ترک محله و بالاتر از عمارت میرمسعودی و بالای یک تپه قرار دارد . مسیر دسترسی پله گذاری شده است. بنای  تربه، بنای چوبی با ارتفاع بسیار كوتاه است كه رنگ سبز دارد. سقفی پوشیده از لته‌های چوبی كه خزه‌های زیادی روی آن رشد كرده است. داخل بقعه صندوق چوبی مشبک، پنجره‌های مشبك چوبی، ارسی‌ها و گره‌های چینی بینظیری قرار دارد.

این بقعه با نام تربه قوشه جد به شماره ۱۱۱۴۷ و به تاریخ ۱۱/۷/۱۳۸۳ در فهرست بناهای میراثی کشور ثبت شده است.

قلعه لیسار، قلعه دوره سلجوقی

نرسیده به شهر جوکندان، بالای یک کوه، بقایای یک قلعه تاریخی مربوط به دوره سلجوقی دیده می شود. قلعه صلصال یا به گفته اهالی، قلعه قره دوش، در شهرستان جوکندان و در شهر لیسار بالای تپه ای مشرف به دریای کاسپین قرار دارد. سازمان میراث فرهنگی در تاریخ ۱۰خرداد ۱۳۸۲ و به شماره ۸۷۸۰ این قلعه را در فهرست بناهای تاریخی کشور به ثبت رساند.

درِ ورودی قلعه شرقی و به ارتفاع ۳۵۰ سانتی متر تا وسط هلال طاق شکسته و عرض آن ۲۲۰ سانتی متر است . عرض باروی قلعه ۱۸۰۰ تا ۲۱۰ سانتی متر و قطر دیوار جنوب غربی، ۱۹۰ سانتی متر است .

داخل قلعه آب انبار و زندانی برای نگهداری زندانیان وجود داشته است. گفته می شود، آب قلعه با لوله کشی تنبوشه های سفالی از ییلاقات سوباتان به لیسار کشیده شده است.

پل خشتی پونل در مسیر راه شاه عباسی

در مسیر حرکت از غربی ترین جلگه گیلان به سمت شهرستان فومن، از دیدن پل خشتی پونل غافل نشوید.

پل خشتی پونل بر رودخانه شفارود، یکی از پل های خشتی مهم غرب گیلان است که در مسیر راه شاه عباسی قدیم ساخته شده است.

طول این پل ۳۰ متر و عرض آن ۴۰/۲ متر و در طول دو لبه پل، دو جان پناه به ارتفاع چهل سانتی متر از آجر بنا شده است. این پل یک دهنه تمام از آجر بنا شده و چهار کنج آن چهار میله سنگی ساخته اند. عرض پل تمام با سنگ رودخانه فرش شده است.

اکنون یک پل بتنی عریض همعرض این پل ساخته شده که  دید پل خشتی پونل را می کاهد.  خوشبختانه پل بهمت اداره کل میراث فرهنگی در سالهای اخیر مرمت شده است.

 

 

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *