اخبارفرهنگ

تاثیر زبان بومی در نوشتار نویسندگان گیلانی در انجمن مفاخر گیلان بررسی شد

گیل‌مهر-الهام کیانپور
جلسه‌ای دیگر از سلسله نشست‌های تخصصی انجمن مفاخر گیلان، صبح روز یکشنبه ۲۳ تیرماه با مدیریت دکتر ابراهیم صفری در دفتر این انجمن در مجتمع خاتم الانبیاء رشت برگزار شد.
صفری ضمن خیرمقدم به مدعوین و معرفی سخنران جلسه و آثار پژوهشی وی، پیرامون موضوع نشست گفت: ویراستاری علم نوپایی است که به شکل نوین و روش‌مند، بین آثار پژوهشی و ادبی جای گرفته است و امروزه اثر را به اعتبار ویراستاری آن محک می‌زنند. صفری ضمن نام بردن از پدر ویراستاری نوین ایران، استاد احمد سمیعی گیلانی به ضرورت این علم پرداخت.
سپس، سخنران نشست، دکتر علی‌اکبر نصرتی سیاهمزگی، پژوهشگر، ویراستار و مدرس دانشگاه، سخنان خود را با محوریت «تاثیر زبان بومی در نوشتار نویسندگان گیلانی» مطرح نمود.
نصرتی با این مقدمه که موضوع این نشست، بحثی دوسویه است که از یک‌‌سو به ویرایش و‌ نگارش و از سوی دیگر به زبان‌شناسی و دوزبانگی مرتبط است، گفت: زبان، گونه‌های مختلفی دارد: گونه‌ی شخصی و گویشی. در زبان شخصی، ویژگی‌های هر فرد در نوشتار و‌ گفتار، منعکس می‌شود و اما گونه‌ی گویشی خود شامل گویش اجتماعی قشرهای مختلف، گویش تاریخی، گویش جغرافیایی(لهجه) و گویش معیار است.
این پژوهشگر با بیان آن‌که بر اساس اصل ۱۵ قانون اساسی، زبان رسمی ایران، فارسی است، افزود: بنابراین زبان‌های محلی ایران، همگی گویش محسوب می‌شوند، اگرچه معیارهای یک زبان را دارا باشند.


وی معیارهایی که برای زبان نامیدن در زبان‌شناسی وجود دارد را با وجود اختلاف نظرهای فراوان دو مورد زیر عنوان نمود: ۱. اگر عدم تفاهم بین دو فرد در حال صحبت با هم باشد، یعنی این دو با دو زبان متفاوت با هم سخن می‌گویند و چنانچه متوجه سخنان هم شوند، به یک زبان صحبت می‌کنند.
۲.تفاوت‌های بنیادینی در سطوح زبان مانند: صرف و نحو، آوا و واژگان داشته باشند. در لهجه، بیشتر تفاوت‌های تلفظی وجود دارد.
وی با اشاره به این که گیلانیان بیشتر دوزبانه هستند، گفت: دوزبانگی خود تقسیمات مختلفی دارد، اگر تسلطی بین زبان اول و‌ دوم وجود نداشته باشد همپایگی و اگر یکی بر دیگری تسلط یابند ناهمپایگی وجود دارد. اگر زبان دوم در مدرسه آموخته شود، دوزبانگی مدرسه‌ای و‌ اگر در خانه آموخته شود، دوزبانگی خانگی گفته می‌شود که بیشتر مکانی است.
این مدرس دانشگاه با طرح این پرسش که زبان مادری چه تاثیری بر یادگیری زبان دوم دارد؟ افزود: برخی زبان‌شناسان به بازدارندگی آن معتقدند و ویژگی‌های زبان مادری را به گونه‌ای می‌دانند که به فرد اجازه‌ی مهارت در زبان دوم را نمی‌دهد، برخی دیگر به تداخل اشاره کرده‌اند، یعنی عناصری از زبان مادری وارد زبان دوم می‌شود.
نصرتی خطاهای توانشی و کنشی را دو گونه‌ی خطاهای زبان دانست و‌ افزود: خطاهای توانشی در صرف و‌ نحو، واژگان و آواها، اتفاق می‌افتد و خطاهای کنشی نیز به کارکرد و‌ کاربرد زبان بستگی دارد.
وی با بیان این که بحث ما این است که نویسندگان گیلک و تالش، چه خطاهای توانشی را، بیشتر استفاده نموده‌اند، این پرسش را نیز طرح نمود که زبان مادری چه تاثیر منفی بر نویسندگان گیلانی دارد؟ وی در ادامه افزود: البته این به آن معنی نیست که هر کسی، زبان اولش فارسی نیست، حتما در نوشتارش اشتباه دارد.
نصرتی در ادامه، به داده هایی که در بیست سال اخیر در راستای خطاهای توانشیِ نویسندگان گیلانی، هنگام ویرایش جمع‌آوری نموده بود، اشاره کرده و این خطاها را در حوزه‌ی: کاربرد واژه‌های تالشی و‌‌گیلکی در نوشتار فارسی، کاربرد اصطلاحات محاوره‌ی فارسی در متن، کاربرد واژه های فارسی و یا عربی در مفهوم زبان مادری، ترجمه‌ی کلمات گیلکی و تالشی و استفاده در زبان فارسی، کاربرد اصطلاحات زبان مادری در زبان فارسی، کاربرد فعل گیلکی در زبان فارسی، کاربرد واژه‌ی فارسی در تلفظ گیلکی و تالشی، کاربرد نادرست حرف اضافه به پیروی از زبان مادری، حذف جزئی از جمله یا واژه به پیروی از زبان مادری، جابه‌جایی واژه‌های فارسی، ترجمه‌ی واژه به واژه گیلکی و تالشی و کاربرد آن در زبان فارسی و امثال آن معرفی نمود و برای هر کدام مثال‌هایی نیز ذکر نمود.
نصرتی در پایان بر اساس فراوانی خطاها در داده‌، بیشتر خطاها را به ترتیب در: ۱.کاربرد عبارات محاوره گیلکی و تالشی در زبان فارسی، ۲.کاربرد واژه‌های گیلکی و تالشی در نوشتار فارسی و ۳. ترجمه‌ی واژه به واژه‌ی گیلکی و تالشی در زبان فارسی دانست.
در انتهای این جلسه، اعضای انجمن و‌ میهمانان نیز، پرسش‌ها و‌ مطالب مرتبط به موضوع جلسه را مطرح نمودند.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *