اخبارمطبوعات

تعطیلی نشریات شتاب گرفت/ کاهش تیراژ روزنامه ها به ۲تا۶هزار نسخه

به گزارش گیل مهر، با افزایش قریب به سه برابر قیمت کاغذ تحریر از ابتدای سال و عبور هر بند کاغذ تحریر اندونزی از مرز ۳۰۰ هزار تومان، انتظار می‌رود تعطیلی نشریات شتاب بیشتری به خود گیرد و شاهد تعطیلی برخی از نشریات مهم تا انتهای سال جاری باشیم؛ رویکردی که به نظر می‌رسد راهکار قطعی داشته باشد و آن‌گونه که شواهد نشان می‌دهد راهکارهای مقطعی نظیر توزیع کاغذ یارانه‌ای نیز نتوانسته کمک جدی دست‌کم به اهالی مطبوعات نماید.
قیمت کاغذ از همان ابتدای سال ۱۳۹۷ با شتاب جدی مواجه شد و اهالی نشر امیدوار به ثبات در بازار بودند و همه چیز به سودجویی برخی دلال‌های کاغذ نسبت داده می‌شود اما با افزایش ارزش دلار در مقابل ریال، فضا به کلی تغییر کرد و قیمت کاغذ سر به فلک کشید و از همان زمان به مرور شاهد کوچک‌تر شدن حجم مطبوعات رو دکه بودیم و اگرچه در طول سال ۹۷ نیز نشریات معدودی عمدتاً در قالب مجله منتشر شدند اما این اعلام وجود جدی نیست و بعید است تداوم چندانی نیز داشته باشد، چرا که انتشار نشریه فاقد هر نوع توجیه اقتصادی و دارای ضرردهی به شدت بالاست.
در همین راستا هر بند (۵۰۰ برگ) کاغذ ۷۰ در ۱۰۰ اندونزی که تا پیش از نوروز ۹۷ به قیمت ۱۰۸ هزار تومان خرید و فروش می‌شد، در انتهای فرودین ۹۷ به قیمت ۱۲۱ هزار معامله می‌شود و امروز به قیمت ۳۰۶ هزار تومان رسید که یک رکورد تاریخی و ضربه سنگین به مطبوعات است. در این شرایط اگر قیمت کاغذ هر نسخه یک روزنامه با ابعاد برلینی و در قالب ۲۴ صفحه، حدود ۱۸۰۰ تومان و قیمت کاغذ هر نسخه روزنامه با همان ابعاد در قالب ۱۲ صفحه ۹۰۰ تومان است.
همانگونه که انتظار می‌رفت، نسخه‌هایی نظیر کاغذ یارانه‌ای تاثیری در بازار نداشته و به مرور همه کالاها از جمله کاغذ خود را با افزایش دو برابر ارزش دلار (نسبت به ابتدای سال ۹۷) تطبیق می‌دهند و حتی خود را برای روزهای سخت‌تر آماده می‌کنند و نسبت افزایش قیمت‌شان از میزان افزایش ارزش دلار نیز بیشتر شده که نمود عینی آن را در حوزه کاغذ می‌توان مشاهده کرد.
البته صرفاً هزینه کاغذ افزایش نیافته، بلکه هزینه چاپ نیز به واسطه افزایش هزینه‌های چاپخانه نیز رشد قابل توجهی داشته و در نهایت نسخه یک نشریه ۲۴ صفحه‌ای با ابعاد برلینی چیزی در حدود ۲۰۰۰ تومان تمام می‌شود که این رقم برای نشریات با ابعاد تابلویید کمی کاهش می‌یابد. البته افزایش قیمت کاغذ به حدی است که کوچک‌سازی ابعاد نشریه تاثیر عمیقی در هزینه‌ها نمی‌گذارد و نمی‌تواند منجر به کاهش چشمگیر هزینه‌ها در دوران افزایش پرشتاب قیمت کاغذ شود. با این اوضاع نشریات کاغذی مجبور به افزایش قیمت هستند که به افت فروش و افت تیراژ دامن می‌زند.
در عین حال برای محاسبه قیمت دقیق هر نسخه روزنامه باید درصد توزیع کنندگان را نیز در نظر گرفت و در نهایت هزینه تحریریه روزنامه را به آن افزود؛ هرچند در شرایط کنونی، کمترین هزینه در اغلب روزنامه‌ها متعلق به چاپ است و هزینه تحریریه احتمالاً تنها در یک روزنامه بزرگ کشورمان بیش از هزینه چاپ است. وضعیت به گونه‌ای شده که تیراژ برخی از مهم‌ترین روزنامه‌های ایران که به عنوان روزنامه‌های پرمخاطب محسوب می‌شدند و تیراژهایی چند ده هزار نسخه‌ای داشتند، اکنون تیراژشان به دو تا شش هزار نسخه کاهش یافته است.
برخی روزنامه‌های دیگر که در گذشته تیراژهای دو تا شش هزار نسخه متعلق به آنها بود، به همین نسبت کاهش تیراژ داشته‌اند و عملاً فاقد توزیع جدی هستند، به گونه‌ای که نسخه‌های کاغذی‌شان به سختی حتی در دکه‌های مرکز و میادین اصلی پایتخت پیدا می‌شوند و شماری از دکه‌های روزنامه‌فروشی در اطراف میدان ولیعصر و بلوار کشاورز و میدان هفت‌تیر نیز نسخه‌ای از این نشریات نداشتند؛ نشریاتی که هر روز صبح در برنامه‌ها مرور مطبوعات مورد توجه قرار می‌گیرند!
روزگاری نه چندان دور، همشهری و جام جم با تیراژ ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار نسخه (ادعاهای مطرح شده در گذشته) بر سر پرمخاطب‌ترین بودن رقابت می‌کردند اما اکنون تیراژ کل مطبوعات ایران به سیصد هزار نسخه نمی‌رسد و وضعیت برای رسانه‌های کاغذی آنچنان فاجعه‌بار است که معاون مطبوعات در پیگیری‌ها در راستای قانون دسترسی آزاد به اطلاعات حاضر به انتشار تیراژ مطبوعات نشده و برای حفظ شان و عدم تقابل با روزنامه‌ها و مجلات، از انتشار این اطلاعات استنکاف ورزیده است.
به این وضعیت باید افت شدید میزان آگهی‌ها و کاهش چشمگیر وصول درآمد آگهی‌ها را نیز افزود که باعث شده برخی نشریات نتوانند به صورت مرتب به خبرنگاران‌شان حقوق پرداخت کنند و یا با پرداخت حقوق علی‌الحساب، تحریریه را سرپا نگه دارند. البته در این حوزه صرفاً نشریات متضرر نشده‌اند و تقریباً همه رسانه‌ها از جمله رسانه‌های الکترونیک نیز تحت تاثیر قرار گرفته‌اند و رسانه‌های بخش خصوصی که وابسته به بودجه کشور نیستند، با کم‌رونقی کسب و کار که به کم رونقی تبلیغات منتهی شده، تحت فشار جدی قرار گرفته‌اند.
پیش بینی در این شرایط امر چندان دشواری نیست و انتظار می‌رود برخی نشریات و به خصوص شماری از روزنامه‌ها تا انتهای سال ۹۷ تداوم نیابند و برخی دیگر نیز در ابتدا تا ماه‌های نخست سال ۹۸ به فعالیت‌شان پایان دهند. این اتفاقی است که پیش بینی می‌شد در طول سال ۹۸ به مرور رخ دهد و در نیمه دوم سال آینده خود را بر روی گیشه مطبوعات بیشتر نشان دهد اما گیشه مطبوعات در همین سال جاری لاغرتر از همیشه خواهد شد و این روند با شتاب بیشتری نسبت به گذشته تداوم خواهد داشت.
تابناک

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *