اخبارتاریخ

دومین نشست «چهل سال نسخ خطی در ایران» در انجمن مفاخر گیلان بررسی شد

🖊گیل‌مهر-الهام کیانپور

جلسه‌ای دیگر از سلسله نشست‌های تخصصی انجمن مفاخر گیلان، صبح روز یکشنبه ۲۹اردیبهشت ماه با مدیریت دکتر روشنک گل‌دوست در دفتر این انجمن در مجتمع خاتم الانبیاء رشت برگزار شد.
گل‌دوست ضمن خیرمقدم به مدعوین و خواندن غزلی از حافظ، گیلان را سرزمین نامداران برجسته‌ای خواند که در عرصه‌های مختلف علمی، فرهنگی، هنری با قدم‌های ارزشمند و موثرشان به روشن نگاه‌داشتن میراث این مرز و بوم کمک نمودند.


سپس دکتر محمد باقری، عضو هیات علمی پژوهشکده‌ی تاریخ علم دانشگاه تهران‌ و‌ تاریخ‌نگار ریاضیات و‌نجوم، ادامه سخنان خود را از جلسه‌ی قبل با موضوع «چهل سال نسخ خطی در ایران» عنوان نمود.
باقری با این مقدمه که کتاب «ایرانی که‌ من شناختم» از نیکیتین، مملو از اطلاعات مفید و‌ارزشمندی است، گفت: در این کتاب به وجود تعدادی از نامه‌های شخصی خودزکو‌ در کتابخانه‌ی ملی پاریس اشاره شده که برای من خیلی جالب بود که به‌دنبال یافتن این نامه‌ها و‌ محتویات آن‌ها باشم.
وی با بیان آن‌که آلكساندر خودزکو (۱۸۰۴ – ۱۸۹۱) از خانواده‌ای لهستانی به دنیا آمد، افزود: خودزکو‌، ایرانشناس و شاعر بود و در سالهای دهه ۱۸۳۰ مقارن با عهد سلطنت محمدشاه قاجار به ایران آمده و کنسول دولت روسیه تزاری در رشت شد. اقامت چند ساله‌ی او در گیلان و آشنایی‌اش با فرهنگ و زبان مردم گیلان وی را برانگیخت تا درباره‌ی فرهنگ مردم گیلان به مطالعه و پژوهش بپردازد.
این تاریخ‌نگار در ادامه با اشاره به نامه‌های یافته‌شده‌ی خودزکو‌ در کتابخانه‌ی ملی پاریس گفت: این نامه‌ها، مجموعه‌ای از کاغذهایی با ابعاد، جنس و دستخط‌های افراد مختلف بود که نشان از مکاتبات و شکایت‌نامه‌های مردمی به او داشت.

باقری در ادامه، «ترانه‌های عامیانه ایرانی»، «تئاتر در ایران»، «دستور زبان فارسی» و «سرزمین گیلان» را از مهم‌ترین آثار خودزکو‌ معرفی نمود و گفت: کتاب «سرزمین گیلان» شامل روایت مفصلی از داستان کوراغلو و نمونه‌هایی از ترانه‌های محلی اقوام تاتار، ترکمن، ترکهای ایران و همچنین ترانه‌های فارسی، گیلکی، تالشی و مازندرانی است.
وی با اشاره به این که خودزكو طی یازده سال در نوبت‌های متوالی این ترانه ها را شخصا جمع آوری و به انگلیسی ترجمه کرده است، گفت: او در بسیاری از موارد، توضیحات زبان شناسی و تاریخی را ذکر نموده و تعدادی از ترانه‌ها را نیز با حروف فارسی در انتهای کتاب به چاپ رسانده و از خصوصیات جالب این کتاب، وجود ده صفحه نتِ مربوط به آهنگ ترانه‌های محلی است. وی افزود: بخش ترانه‌های گیلکی بعدها، تحت عنوان«ترانه‌های محلی ساکنان کرانه‌های جنوبی دریای خزر» با ترجمه‌ی جعفر خمامی‌زاده منتشر شد.
باقری در ادامه به عبدالحسن کوشیار گیلانی، ریاضیدان و اخترشناس برجسته‌ی گیلانی پرداخت و افزود: بعد از سالها کار کردن روی آثار کوشیار، ۵۰ نسخه پیرامون این ریاضیدان را از ده کشور دنیا با دیدگاه‌های مختلف جمع‌آوری نمودم که اکنون تمامی آن‌ها در اتاق مرکز اسنادِ پژوهشکده‌ی گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان جهت پژوهش علاقمندان این حوزه قرار دارد. وی در ادامه پیرامون مجله‌ی «میراث علمی» و مقالات مربوط به نسخ قدیمی صحبت نمود.
در پایان جلسه نیز، اعضای انجمن و‌ میهمانان، پرسش‌ها و‌ مطالب مرتبط به موضوع جلسه را مطرح نمودند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *