اخبارتاریخ

رودکی و‌ شاعران هم‌عصرش در انجمن مفاخر گیلان بررسی شد

🖊گیل‌مهر-الهام کیانپور
جلسه‌ای دیگر از سلسله نشست‌های تخصصی انجمن مفاخر گیلان، صبح روز یکشنبه ۱۸ فروردین ماه با مدیریت دکتر ابراهیم صفری در دفتر این انجمن در مجتمع خاتم الانبیاء رشت برگزار شد.
صفری ضمن تبریک سال نو‌ و خیرمقدم به مدعوین، به اخبار و برنامه‌های فرهنگی هفته‌‌های آتی اشاره و در ادامه به معرفی سخنران نشست و آثار پژوهشی وی پرداخت.
سپس استاد احمد اداره‌چی گیلانی، پژوهشگر و نویسنده گیلانی، سخنان خود را با موضوع «رودکی و شاعران هم‌عصرش» عنوان نمود.
اداره چی با این مقدمه که رودکی شاعر دوره‌ی سامانی‌ و پدر شعر فارسی است، گفت: او در روستای پنج رودک از دره‌ی سرسبز‌و‌خوش آب و هوای شمال پنجکنت سمرقند به دنیا آمد. این روستا از توابع پنجکنت است که تخلص رودکی را هم از آن می‌دانند. رودکی شاعری است که به گفته‌ی هم‌عصران و متأخران، سه هزار تا یک میلیون و سیصد هزار شعر داشته، علاوه بر آن مثنوی‌هایی نظم کرده که کلیله و دمنه و شاید سندبادنامه از آن جمله‌اند.
این پژوهشگر در ادامه به نقل از شیخ ابوسعد عبدالکریم سمعانی در کتاب «الانساب» نام و تبار رودکی را، ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حكيم بن عبدالرحمن بن آدم رودکی شاعر سمرقندی، معرفی نمود و‌ افزود: ابن الاثیر نیز در کتاب اللباب فی تهذیب الانساب، همین را می‌نویسد و احمد بن علی منینی در کتاب الفتح الوهبی هم گفته‌ی آن دو را باز می‌گوید.
اداره‌چی گفت: زنده یاد نفیسی در این باره، ریشه‌ی گفتار سمعانی و ابن الأثير و منینی، کتاب تاریخ سمرقند، تالیف ابو سعد عبدالرحمن بن محمد ادریسی حافظ سمرقندی درگذشته در ۴۵۰ است که ۱۲۱ سال پس از رودکی از دنیا رفته است و نزدیکترین فرد از مؤلفان به زمان اوست.

اداره چی ‌پیرامون راهیابی رودکی به دربار سامانیان گقت: استاد نفیسی بر این نظر است که شاید او به بخارا نرفته و در سمرقند به آنان پیوسته باشد. چون با آنکه پایتخت‌شان بخارا بود و آن شهر را شگون پادشاهی‌شان می شمردند، تابستان‌ها و گاهی هم یک تا دو ماه از بهار را به سمرقند یا شهرهایی کوهستانی که سرسبزی و شادابی داشت، می‌رفتند.
بنابراین مقصدشان هر کجا بود، بایستی از سمرقند بگذرند. از این روی، زنده‌یاد نفیسی بر این پندار بود که رودکی در سمرقند به پیشگاه نصر احمد (پ ۳۰۱ – ۳۳۱ ه.ق = ۹۱۳-۹۴۲ م.) یا پیش از او به یکی دیگر از پادشاهان سامانی راه یافته باشد‌ سفر دیگرش نیز با نصر احمد به باد غيس و هری بوده است.( پوپک دیدم به حوالی سرخس/ با نگک بربرده به ابر اندرا)
این پژوهشگر، در ادامه ضمن پرداختن به دیگر سفرهای رودکی، به زندگی و‌ اشعار او اشاره نمود و گفت:
حمدالله مستوفی در سال ۷۳۰ از نایافتگی دیوان رودکی گزارش می‌کند، بنابراین باید گفت که احتمال بسیار زیاد دیوان رودکی درتاخت و تاز وحشیانه‌ی مغول از دست رفته است.
وی در پایان گفت: شعر رودکی به هر تعداد ابیاتی که بوده است، امروز از آن گوهر، زبان پارسی برآمد و‌حفظ شد، کاری که دانته با کمدی الهی انجام داد و‌ آن را به گویش نسکانی سرود و آن را زبان رسمی ایتالیا کرد. بعد از عهد رودکی و شهید بلخی، دیگر شعرای گرگان به لهجه‌ی گرگانی شعر نمی‌گفتند، بلکه زبانی را وسیله‌ی بیان افکار و مقاصد خود قرار می‌دادند که به دست نابغه‌هایی مانند رودکی و شهید و دقیقی، بسط و توسعه یافته و قادر به بیان خیالات شاعرانه و احوال گوناگون شده بود.
در پایان جلسه، نیز اعضای انجمن و‌مهمانان، پرسش ها و‌ مطالب مرتبط به موضوع جلسه را مطرح نمودند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *