اخبارتاریخ

سکه‌های ضرب گیلان و ضرابخانه های گیلان در انجمن مفاخر گیلان بررسی شد

🖊گیل‌مهر- الهام کیانپور
جلسه‌ای دیگر از سلسله نشست‌های تخصصی انجمن مفاخر گیلان، صبح روز یکشنبه ۱۹ اسفندماه با مدیریت دکتر ابراهیم صفری در دفتر این انجمن در مجتمع خاتم الانبیاء رشت برگزار شد.
صفری ضمن خیرمقدم به مدعوین، به معرفی سخنران نشست و آثار پژوهشی وی پرداخت.
سپس حسن اکبری، مجموعه‌دار و پژوهشگر گیلانی سخنان خود را با موضوع «سکه‌های ضرب گیلان و ضرابخانه های گیلان» عنوان نمود.
اکبری سخنان خود را به دو بخش تاریخچه‌ی سکه و‌ضرب آن در ایران و‌سکه‌شناسی گیلان تقسیم‌ نموده و گفت: سکه‌ها به مثابه‌ی کتاب‌هایی تاریخی هستد که با تصاویرشان، اطلاعات فراوانی چون: سال و‌محل ضرب، قلمرو و‌ بازه‌‌ی زمانی حکومت پادشان و‌ مانند آن را ارائه می‌دهند.
وی با بیان این‌که ضرب سکه همواره برای پادشان نمادی از نشان دادن قدرت شان بود، گفت: قبل از ضرب سکه، مردم با تبادل پایاپای‌ و پس از آن با حلقه‌های مبادلاتی به تجارت می پرداختند.
این مجموعه‌دار در ادامه گفت: داریوش اول، اولین سکه‌ی طلا و نقره را ضرب و به دلیل گسترش قلمرو حکومت هخامنشی، به ساتراپی‌ها( استان‌های دوردست) نیز اجازه ضرب سکه را صادر نمود. سکه‌های ساتراپی به دلیل وجود هنر یونانی دارای زیبایی و ظرافت بیشتری بود، پس از فروپاشی هخامنشیان، اسکندر با استفاده از هنر یونانی، سکه‌های خود را در ایران ضرب کرده و پس از مرگ او، ایران سولوکوس رسید و‌ سکه‌های سلوکی زیباتربن سکه های جهان محسوب می‌شوند.
این پژوهشگر با اشاره به این که از سلوکیان تا اواخر اشکانی، حکومت های محلی نیز اجازه ضرب سکه را داشتند افزود: با حمله‌ی اعراب ضرب سکه در ایران متوقف و‌ از همان سکه‌های با تصویر خسروپرویز و علائم اسلامی استفاده می‌شد، که به اصطلاح به آن عرب‌ساسانی گفته می‌شود. اکبری در ادامه ضمننشان دادن تصاویر سکه‌های دوره‌های مختلف به شرح‌ و توضیح پیرامون آن‌ها پرداخت و در بخش دوم سخنان خود گفت: در اواخر دوره‌ی ساسانی در گیلان و مازندران، سکه های طبری به عنوان اولین سکه‌ها در گیلان رایج شد، تا پیش از حمله‌ی مغول، سکه‌ها شبیه سکه‌های اُموی و عباسی بوده و از تصاویر انسانی استفاده نمی‌شد، این سکه‌ها با قالبی یکسان، منقش به آیات قران و‌ اسامی با سال و‌محل ضرب بودند.


اکبری، سکه‌ی حکومت شیعه در هوسم در قرن چهارم را اولین سکه‌ی گیلان معرفی نموده و در ادامه گفت: ما از قرن ۳ و ۴ تا مغول سکه‌ای از حکام محلی گیلان نیافته‌ایم و سکه های ضرب‌شده در این دوره، سکه‌های مهاجمین بوده، که خود جای تعجب و پرسش است که به عنوان مثال، حکومت بزرگ آل کیا در شرق گیلان با آن قدرت، چرا به ضرب سکه نپرداخته‌اند؟؟؟
وی اولین سکه‌ی ضرب شده در رشت را مربوط به دوره‌ی ابوسعید بهادرخان، پسر الجایتو، هشتمین ایلخان مغول در سال ۷۲۴ هجری معرفی نمود که کلمه رشت به خوبی روی آن دیده می‌شود.
این مجموعه‌دار در ادامه به ضرابخانه‌ی فومن در دوره‌ی ایلخانی، ضرابخانه‌های رشت و لاهیجان در دوره‌ی تیموری و ضرابخانه‌های لشت‌نشا و کوچصفهان در دوره‌ی صفویه اشاره و‌ پیرامون مشخصات آن‌ها صحبت نمود و همچنین سکه‌های مسی بدون تاریخ مربوط به دوره‌ی صفویه و‌ قاجار در رشت و لاهیجان را به جهت نقوش زیبای حیواناتی چون: اردک، گوزن، طاووس و فیل، بی نظیر دانست.
اکبری در انتها گفت: در زمان ناصرالدین شاه، ماشین‌آلات ضرب سکه وارد ایران شد و کم‌کم سکه‌های چکشی از رده خارج و سکه های ماشینی جای آن را گرفتند، در این دوره اسکناس نیز به شکل حواله در شهرهای خاصی استفاده می‌شد.در پایان جلسه، نیز اعضای انجمن و‌مهمانان، پرسش ها و‌ مطالب مرتبط به موضوع جلسه را مطرح نمودند.
لازم به ذکر است در این جلسه دکتر فیروز فاضلی، مدیر کل اداره فرهنگ و‌ ارشاد اسلامی گیلان، دکتر محمد حسن پور، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی رشت، دکتر کاظم فلاحی، مسئول امور پژوهشی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان و حسین ابراهیمیان، معاونت فرهنگی اداره کل، نیز حضور یافتند. دکتری صفری، مدیر انجمن مفاخر گیلان ضمن ارائه‌ی گزارش کارکرد سالانه‌ی این انجمن، به طرح پیشنهاداتی در راستای پیشبرد اهداف فرهنگی و پژوهشی انجمن مفاخر گیلان پرداخت و‌ از همراهی اعضا و فعالان انجمن و حمایت های اداره‌ی کل فرهنگ و ارشاد گیلان و همچنین اداره‌ی فرهنگ و‌ ارشاد رشت تشکر و قدردانی نمود.
در ادامه دکتر فاضلی، ضمن ابراز خوشنودی از برگزاری و استمرار این جلسات، آمادگی خود را مبنی بر حمایت از انجمن مفاخر در راستای چاپ مجموعه سخنرانی های ارائه شده و همچنین اجرای دیگر برنامه‌های پیشنهادی این انجمن چون: تجهیز اتاق نشست، مفاخرپژوهی شهرستان‌ها و همایش‌های سال آینده در راستای نکوداشت‌‌ها و بزرگداشت‌های مفاخرصاحب‌نام اعلام نمود. در پایان دکتر فاضلی، به پاسداشت زحمات یک ساله‌ی اعضای اجرایی انجمن در برگزاری نشست‌های فرهنگی، از الهام کیانپور و زهرا اکبرزاده تجلیل به عمل آورد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *