اخبارگردشگری

بنایی با معماری موسوم به «ساباط»/ هتلی که مسافر ندارد

گیل مهر- مهری شیرمحمدی
هتل فردوسی، با معماری موسوم به «ساباط» از معدود بناهای میراثی پهلوی اول واقع در خیابان شریعتی رشت است.
وجود معماری «ساباط»- که یک الگوی معماری ایرانی است- این بنا را از دیگر بناهای میراثی رشت ممتازمی کند. این مدل معماری باتوجه به محدودیت زمین در گیلان شایع بود و چندین بنا در محله ساغریسازان رشت این الگوی معماری را داشت که متاسفانه در سالهای اخیر تخریب شده است و آنگونه که نگارنده مشاهده کرده، فعلا یک بنای متروک در ساغریسازان رشت ، بنای هتل فردوسی و عمارت دیگری در فوشکالی محله لنگرود این الگوی معماری را دارد.
ساباط کمک می کرد تا دو مالک مجاور حداکثر استفاده را از زمین خود برای ساخت و ساز استفاده کنند. مالکان با استفاده بهینه از فضا و ایجاد یک طاقی در طبقه اول ملک خود را طوری می ساختند که دو ملک در طبقه دوم با یک راهروی مشترک بهم متصل می شد. و طاقی زیر آن هم محل گذر عابران از کوچه بود و هم این امکان را به عابران می داد که در هنگام بارندگی و یا شدت آفتاب از این طاقی بعنوان جانپناه استفاده کنند.
معماری هتل فردوسی اگرچه مربوط به اواخر دوره ی پهلوی اول و مقارن با جنگ جهانی است ولی از نظر الگوی معماری شبیه بناهای اواخر دوره قاجار است. نمای خارجی عمارت، نمایی موسوم به «سنگ عمارت» دارد که آغاز دوره تحول معماری گیلان از بومی بسمت اروپایی را نشان می دهد. بنا به لحاظ تزیینات خارجی دارای سمبل هایی از ایران باستان بوده و شاخصه ی مهم آن نشان «فِرَوَهَر» بر سردرب عمارت است.
طبقه دوم این بنا به سبک بناهای بومی گیلان، ایوان باریکی دارد که به آن «ایوان کتابی» می گویند. سرتاسر این ایون کم عرض به دلیل جلوگیری از نفوذ باران به صورت «آغوشگاه» درآمده و برای جلوگیری از ریزش باران، شیشه نصب کرده اند.

هتل فردوسی از چند وجه دارای موقعیت ممتاز است؛ اول نزدیکی آن به لحاظ قرار گرفتن در محدوده ی تاریخی و محور گردشگری میدان شهرداری و بازار رشت؛
دوم نزدیکی آن به سرای میخچی، که یک اثر ثبت شده ملی است. در صورت تغییر کاربری هر دو بنا، عابران و گردشگران باید برای عبور از کوچه «زرین پر» از زیر طاقی هتل فردوسی عبور کنند تا بتوانند از سرای میخچی بازدید نمایند.
افزون بر آن، هتل فردوسی نماد شورای شهر رشت نیز هست. ۱۹سال پیش و مقارن با آغاز نخستین دور شورای شهر رشت، طبقه دوم این بنا به صورت اجاره ای در اختیار بخش اداری شورای شهر رشت قرار گرفت و جلسات شورا در همین ساختمان برگزار می شد.
اگرچه سازمان میراث فرهنگی در ۱۸ شهریور ۱۳۹۱ و به شماره ۳۰۷۲۰ این بنا را در فهرست بناهای میراثی کشور به ثبت رسانده، ولی طی این سالها نه مالکان خصوصی و نه مدیریت شهری و نه اداره کل میراث فرهنگی گیلان، برای تغییر کاربری این بنا اقدامی نکرده اند و هتل فردوسی که روزگاری شکوهی از آیند و روند مسافران را داشت، امروز بی سافر در بافت تاریخی رشت متروک افتاده است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *