اخبارفرهنگ

نویسنده کتاب دستور زبان گیلکی: زبانها از تولد تا مرگ و فراموشی اندک اندک قانونمند می‌شود

   به گزارش گیل مهر، «زبان گیلکی» از گروه زبانهای ایرانی و شاخه‌ی شمالغربی آن است که زبان مادری ساکنان بخشی از استان گیلان و بخشی از استانهای مجاور آن از جمله برخی از ساکنان استانهای مازندران،  زنجان،  قزوین و حتی تهران است.

   گیلکی در محدوده‌ی استان گیلان از شرق با گویشوران مازندرانی و از غرب با گویشوران تالشی و آذری و از جنوب با گویشوران تاتی همجوار است.

   علاوه بر زبان گیلکی در استان گیلان زبانهای تالشی، تاتی  و آذری نیز گویشورانی دارد.

   زبان گیلکی با زبان پارسی میانه نزدیکی دارد.این زبان مشتمل بر گونه‌های بیه‌پس(گیلان غربی) و بیه‌پیش (گیلان شرقی) است.

   استاد «جعفر بخش‌زاد محمودی»، اعتقادی علمی و منطقی در باره‌ی قانونمندی این زبان کهن و دیرپای ایرانی دارد.

نویسنده کتاب «فرهنگ لغت گیلکی» و همچنین کتاب «دستور زبان گیلکی» – که به یقین کاملترین کتابهای موجود در زمینه‌ی لغت‌شناسی و دستور زبان گیلکی است- در گفتگو با گیلان مصور، بر نظام مند بودن این زبان تاکید کرد.

   وی می‌گوید: هر زبان از تولد تا مرگ و سپس فراموشی به مرور زمان اندک ‌اندک قانونمند می‌شود. بدین ترتیب که بر حسب نیاز گویشوران به تعداد واژه‌ها و افعال آن زبان افزوده می‌شود. زبانی نیست که اصولاً قانونمند نباشد. تمام گویشوران یک زبان در محاورات و مکاتبات روزمره،‌ منظور خود را بدون اشتباه دستوری بیان می‌کنند. قانونمندی زبان به این معنا نیست که جمعی بنشینند و واژه‌هایی گوناگون بتراشند و دستوری ابداع کنند و بگویند که مثلاً از امروز اینگونه سخن بگویید.

بخش‌زاد محمودی می افزاید: در یک جامعه اشخاص بیسواد، بر زبان مادری خود آنگونه تسلط دارند که حتی ممکن است  متخصصان و زبانشناسانی که گویشور زبانهایی دیگر باشند به پای آنان نرسند. اصولاً زبان بدون اینکه خالقش معلوم باشد خلق می‌شود، سپس رشد کرده، گسترش می‌یابد و قانونمند می‌شود. آنگاه متفکران و متخصصان اندک اندک موارد مختلف قانونمندی‌اش را کشف کرده و نامهایی برای آنها انتخاب می‌کنند.

   این پژوهشگر سرشناس زبان گیلکی می‌افزاید: این محققان پس از کشف دستور از زبانها برای هر یک نامی برمی‌گزینند، یکی را اسم، یکی را صفت، یکی را فاعل، یکی را مفعول، یکی را… نامگذاری می‌کنند و اندک اندک بر تعداد این اسمها و واژه‌ها افزوده شده و دانشمندان آنها را یکی یکی کشف نموده و ضمن نامگذاری آنها را مدون می‌نمایند. مثلاً یک گویشور بیسواد که «تشبیه»  و  «ارکان تشبیه» را نمی‌داند اما به خوبی از عهده‌ی انجامش بر می‌آید.

   وی اذعان کرد:  حروف  الفبا و آیین نگارش را دانشمندان ادبی ابداع می‌کنند که به مرور  زمان اندک اندک به کمال نزدیک و نزدیکتر می‌شود. تنها زبانی که به طور کامل ابداع شده است زبان اشاره‌ی مخصوص ناشنوایان است، البته «اسپرانتو» را به حساب زبان نمی‌آورم.

   بخش‌زاد محمودی در ادامه‌ی سخنانش خاطر نشان می‌کند: زبان گیلکی هم مانند همه‌ی زبانهای جهان دارای قاعده و دستور زبان کامل و قانونمند است تا آنجا که از نظر دستوری پیشرفته‌تر از زبان فارسی نیز می‌تواند نام گیرد.

   وی تاکید می کند: خوانندگان و علاقه‌مندان می‌توانند در این زمینه پرسشهای دستوری خود را مطرح کنند و با دلایل کافی و علمی پاسخ آن را نیز دریافت نمایند و با قانونمند بودن و دستور زبان گیلکی بیشتر آشنا شوند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *