اخبارصنایع دستی

وقتی «چاشو» در طراحی لباس زیبنده تر می شود

گیل مهر- مهری شیرمحمدی
پارچه چادرشب به عنوان یکی از منسوجات سنتی گیلان، سالها بی کاربرد شده بود. حالا یک طراح لباس این پارچه سنتی را – که در آستانه ثبت جهانی است- در لباس های مدرن بکار می برد.
به زودی با حضور مدیرکل آسیا و اقیانوسیه شورای جهانی صنایع دستی، پرونده جهانی روستای “قاسم آباد ” در شرق استان گیلان بعنوان مرکز تولید چادرشب تقدیم “غادا هیجاوی” می شود.
اگرچه این رویداد، مهم‌ترین اتفاق در هفته جهانی صنایع‌دستی در گیلان است، ولی پارچه سنتی گیلان موسوم به “چاشو” کمتر همانند گذشته از ملزومات جهیزیه نوعروسان خریداری می شود. با اینکه در برخی از روستاهای شهرستان رودسر بانوان، از چاشو برای محکم نگه داشتن کمر موقع کار کردن در زمین شالیزار و یا پیچیدن رختخواب استفاده می کنند، اما با تولید منسوجات مصنوعی، استفاده از این پارچه الوان روستای قاسم آباد کمتر کاربرد دارد.
با اینحال وقتی زهره زمانی، رئیس انجمن سینمای جوان انزلی، که برای حضور در داوری جشنواره بین المللی ۲۰۱۹، با لباسی برگرفته از چادر شب در «کازان روسیه» بر فرش قرمز جشنواره راه می رفت، زیبایی های نقوش این پارچه سنتی گیلان، موسوم به طرح« گل جهان» حاضران در جشنواره را به تحسین واداشت.
طراح این لباس، «هانیه دوستی» بود که چند سالی است با استفاده از پارچه چادرشب توانسته برای بانوان انواع لباس و کیف های شیکی تولید کند که در گیلان نظیر ندارد.
ثبت جهانی چاشو، بهانه ای شد تا با وی گفتگویی داشته باشیم. هانیه نخستین فردی است که اختصاصا از چادرشب در طراحی و دوخت های خود استفاده می کند. وی در معرفی خودش می گوید:
– سال ۱۳۸۲ مدرک کارشناسی طراحی لباس از دانشگاه تهران گرفتم. بعد از آن کار طراحی لباس را شروع کردم و مدتی در صداو سیمای گیلان طراحی لباس می کردم.
هانیه دوستی از علاقه و تحقیقش در مورد پارچه های سنتی و بویژه چادرشب می افزاید: مدتها بود که دنبال پارچه چادرشب بودم تا بتوانم بصورت تکه ای روی لباس استفاده کنم ولی آن زمان چادرشب ها را در ابعاد بزرگ می بافتند. چندسال اخیر است که چادرشب بصورت نواری و تکه ای هم تولید می شود. ایده استفاده از چادرشب در ذهنم بود تا اینکه ۳سال پیش بطور اتفاقی با خانم «آسیه صادقی» بافنده چادرشب در قاسم آباد آشنا شدم و توانستم پارچه های چادرشب مورد نیاز برای خلق ایده هایم را تهیه کنم. کم کم توانستم لباس هایی تولید کنم که بخشی از زمینه کار با استفاده از چادرشب بود.
-تفاوت کار شما با بقیه دوزندگان و طراحان در چیست و آیا از دیگر نمادهای بافته های سنتی گیلان نظیر گلیم های تالش یا شال بافی و جوراب بافی ماسوله هم استفاده کرده اید؟
فعلا تمرکز من بر چادرشب است. نه اینکه نخواهم از دیگر بافته های سنتی گیلان استفاده کنم، بلکه پارچه های قاسم آباد هم در طرح و هم در رنگ بسیار متنوع بوده و دنیای وسیعی دارد. هم پارچه های چهارخانه و هم راه راه.


– در مورد رشتی دوزی چطور؟
در فکر استفاده از نقوش رشتی دوزی هستم ولی هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. زیرا نقوش رشتی دوزی برخلاف چادرشب، پیچ و شکن دارد، مثل تذهیب است. اما نقوش چادرشب زاویه دارد، بیشتر اشکال هندسی است. در کار طراحی و دوخت باید بنحوی لباس را طراحی کرد که یک نوع نظم و تعادل در کار حفظ شود. البته من کمتر از حالت تقارن استفاده می کنم ولی نباید استفاده از تکه های چادرشب بنحوی باشد که انگار یک وصله نافرم به زمینه کار کپی شده من در طراحی هایم حتی به شخصیت و تناسب اندام فرد هم فکر میکنم و سعی می کنم تناسب و تعادل را رعایت کنم. اگر از گلدوزی هم در کار استفاده می کنم، سعی دارم برگرفته از طرح های چادرشب باشد.
-در مورد نقوش و نمادهای پارچه چادر شب بیشتر توضیح دهید.
مسلما بافندگان چادرشب اطلاعات دقیق تری در مورد سمبل های نقوش دارند. اما آنچه من دیده ام و گاها سفارش داده ام، نماد «سرو» است که سمبل ایستادگی است. مرسوم ترین و متدوال ترین طرح در چادرشب، «گل قالی» است که بصورت مربع های تکرار شونده بافته می شود. البته بافنده با جابجایی رنگ و سایز به کارش تنوع می دهد. نماد «بز» خیلی در کار استفاده می شود. طرح های «قورباغه» ، «شانه» و «تبرزین» هم هست.
یکی دیگر از طرح های رایج، «ماه اُریب» است. طرح زیگزاگی تکرار شونده در یک شکل هندسی مربع یا مستطیل. این طرح استعاره از سایه ماه در آب است که موج دار دیده می شود.
– آثار شما در نمایشگاه طراحان لباس زمستان گذشته صاحب مقام شد؟
بله. من تاکنون در ۴نمایشگاه در گیلان و یک نمایشگاه صنایع دستی در تهران شرکت کردم. در نمایشگاه مد و لباس ایرانی اسلامی گیلان که بهمن ماه سال گذشته برگزار گردید، ۳اثر مزون دوستی از میان ۱۹۰ طرح ارسالی برگزیده شد.
– دوست دارید پایان گفتگو را با چه جملاتی به انتها برسانید؟
اینکه این حرفه اگر با عشق و علاقه باشد، انتها ندارد. هربار که می روم و یک طرح جدید و یا بافت جدید از چادر شب می بینم، یک ایده جدید به ذهنم می رسد. مثلا فکر نکنم تاکنون کسی بوسیله چادر شب کیف های لوکس دوخته باشد. البته کیف های دوخت سنتی با چادر شب هست ولی کیفی که برای مراسم های رسمی و خاص استفاده شود، نبوده. این طرح های جدید بویژه در ایام نوروز خریداران خاصی داشت و یا برخی از نوعروسان می خواستند از همین کیف داشته باشند.
افرادی که بدون علاقه وارد این حرفه می شوند، لذت نمی برند، صرفا یک کار کپی برداری می شود و به لحاظ رنگ، ترکیب طرح ها و دوخت جذابیت لازم را نداشته و برای دوزنده هم خسته کننده می شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *