اخبارتاریخ

کتاب «سکه های ضرب رشت و شهرهای شمالی ایران» به زودی منتشر می شود

به گزارش گیل مهر، کتاب «سکه های ضرب رشت و شهرهای شمالی ایران» به زودی وارد بازار کتاب می شود. این کتاب که سکه های ضرب گیلان و شهرهای شمال کشور را معرفی می کند، دربردارنده تصاویری از سکه های دوره های مختلف تاریخی است.

«حسن اکبری» که مجموعه بزرگی از ۲۰۰ سکه ضرب گیلان را در کلکسیون خود داراست، در گفتگو با گیل مهر درباره  اثر در دست انتشار خود می گوید: این کتاب حاصل بیش از ده سال جمع آوری سکه های ضرب رشت و سایر شهرهای شمالی ایران می باشد . هدف بنده از جمع آوری این مجموعه که با صرف هزینه بالا  فراهم آمده است،  حفظ و معرفی تاریخچه ضرب سکه در گیلان برای استفاده تاریخ شناسان و علاقمندان به این حرفه است.

وی در پاسخ به این سوال که چرا سکه های ضرب شمال کشور نیز در این اثر معرفی شده، توضیح داد: بنابر منابع تاریخی تا اواخر دوره ساسانی تفکیک سرزمینی بصورت کنونی بین گیلان و مازندران وجود نداشت. به همین دلیل سکه های مشترکی بین گیلان و مازندران ضرب می شد.

این مجموعه دار، به تاریخچه اولین سکه ضرب گیلان اشاره نموده و می افزاید:  اولین سکه هایی که بصورت مشترک بین گیلان و مازندران رایج بود، سکه های حکام «تپورستان» یا همان «تبرستان» بود که شامل حکام ایرانی و بعد از تسلط اعراب بر ایران حکام عرب تبرستان می باشد.

اکبری برخی از سکه های ضرب گیلان دوره تپورستان و نام  و تصویر پادشاهان که بر سکه ها حک شده، نام برد و ادامه داد: سکه فرخان، سکه دادبرزمهر ، سکه سعیدبن دعلج و سکه مقاتل و سکه سلیمان از حکام عرب تبرستان در این کتاب معرفی شده است.

وی به تفاوت نقوش سکه های قبل و بعد از دوره اسلامی اشاره نموده و اضافه می کند: با مشاهده نقوش این سکه ها در می یابیم که تصویر انسانی به مرور زمان از روی سکه های اسلامی حذف گردیده است.

این مجموعه دار با اشاره به اینکه اولین سکه ضرب گیلان در لاهیجان بوده ، تصریح می کند: در دوران اسلامی سکه های ضرب شهرهای آمل و ساری به وفور مشاهده شده ولی تا دوره استیلای مغول بر ایران، اولین سکه ای که ضرب شهرهای گیلان می باشد مربوط به «غازان محمود» ایلخان مغول و ضرب لاهیجان می باشد و تصویر این سکه نیز در این کتاب معرفی شده است.

اکبری با اشاره به ضرابخانه های گیلان قدیم ابراز کرد: پس از تهاجم اولجایتو، ایلخان هشتم مغول به گیلان  و تصرف نسبی این سرزمین، اولین سکه ای که بنام ضرابخانه رشت بروی آن مشاهده شده، مربوط به «ابوسعید بهادرخان» و به سال ۷۲۴ هجری قمری می باشد. و تصویر دو نمونه از سکه های بهادرخان که ضرب رشت و لاهیجان می باشد، در این کتاب منتشر شده است.

وی به تاریخ استیلای تیموریان  اشاره نمود و یادآور شد: در این دوره، همواره حکام محلی در گیلان قدرت داشتند. گیلان در دو بخش غربی و شرقی( بیه پس و بیه) تحت حکومت آل اسحاق و کیاییان بود. و این روند تا برآمدن «قراقویونلو ها ادامه داشت و در این زمان شاهد ضرب سکه ای به نام «جهانشاه» در لاهیجان هستیم. ولی در زمان حکمرانی «آق قویونلوها» بویژه حکومت«اوزون حسن» شاهد وفور ضرب سکه در شهرهای رشت و فومن هستیم.

اکبری به بقایای ضربخانه تمیجان در شرق گیلان اشاره نمود و یادآور شد: در دوره صفویه و در زمان شاه عباس اول، گیلان تحت قیمومت حکومت مرکزی قرار گرفت و از این پس ضرابخانه های اصلی همچون رشت و لاهیجان تا دوره قاجار به ضرب سکه مشغول بودند . و بعضی ضرابخانه ها هم مانند فومن ، کوچسفان (کوچصفهان ) و تیمجان در گیلان در بعضی دوره های تاریخی سکه ضرب می کردند.

وی  برخی از نمونه های  سکه های دوره صفوی را هم نام برد و تصریح کرد: سکه هایی به نام محمدخدابنده ، عباس ثانی و سلطان حسین صفوی و نمونه ای از سکه شاه اسمعیل دوم صفوی ضرب کوچسفان- که فوق العاده کمیاب می باشد- و نمونه هایی از سکه های دوره افشاریه ضرب دارالمرز رشت مربوط به شاهرخ افشار و سکه ضرب رشت بنام عادلشاه افشار، سکه های کریم خان زند ضرب دارالمرز رشت، نمونه های بسیار کمیاب از علیمرادخان زند ضرب دارلمرز رشت، سکه بنام محمدحسن خان قاجار ضرب رشت و مازندران، سکه هایی بنام فتحعلی شاه قاجار ضرب دارالمرز رشت و… از نمونه هایی است که در مجموعه شخصی بنده موجود است و در این کتاب معرفی شده است.

این مجموعه دار ابراز امیدواری کرد، تا مسئولان با فراهم نمودن مکان مناسبی، امکان نمایش سکه ها را در یک مکان دایمی فرآهم آورند تا این مجموعه فاخر که برای اولین بار بصورت تخصصی برای یک استان جمع آوری گردیده ،  به خاک اصلی خود یعنی گیلان بازگردد.

گفتنی است، کتاب «سکه های ضرب رشت و شهرهای شمالی ایران» شامل دو کتاب می باشد؛کتاب نخست، تاریخچه سکه های گیلان را دربردارد و بخش دوم، یک کاتالوگ رنگی و زیبا از عکسهای این سکه هاست.

نمونه ای از سکه شاه اسمعیل دوم صفوی ضرب کوچسفان که فوق العاده کمیاب میباشد :

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن