اخبار

گروه موزیک شهرداری رشت از دوره قاجار تاکنون؛ سازهای گروه موزیک کوک می شود

 گیل مهر- مهری شیرمحمدی

 شهر رشت از معدود شهرهایی است که شهرداری آن گروه موزییک دارد. اگرچه برخی سابقه اجراهای این گروه را به زمان پهلوی اول می رسانند که با وقفه ای طولانی از سال ۱۳۸۰ با دستور شهردار وقت احیا گردید، اما شاید بد نباشد بدانید که رشت از اواسط دوره قاجار گروه موزیک داشت و در مراسم ها و بازدیدهای مقامات، این گروه برای مقامات اجرا داشتند.

 «ظهیرالدوله»، داماد ناصرالدین شاه قاجار در سفر خود به رشت به یکی از این اجراها اشاره دارد. ظهیر الدوله که در سفر مظفرالدین شاه به اروپا به رشت آمده بود- از پیرمرد کوری بنام «کورکاظم» می نویسد که در باغ صفای رشت، ملک میرزا عبدالوهاب مستوفی، برایشان «نای هفت بند» نواخته است.

هم او از ضیافت شام در دارالحکومه رشت همراه برخی از اعاظم گیلان می نویسد و اجرای گروه موزیک.«موزیک هم داشتیم یعنی موزیک نظامی دولتی که از زمان حکومت شاهزاده ابوالفتح میرزای مویدالدوله مقرر شده. این دسته موزیک مرکب است از بیست و چهار موزیکانچی و یک سرهنگ معلم که اسمش حسن خان و از شاگردان مدرسه دارالفنون دولتی تهران است. بی علم هم نیست. تصنیفهای  ایرانی را چندان خوب نمی زدند. نتهای فرنگی را که تماما قنسول روس به آنها داده است و مشق کرده اند بهتر می زنند. ساز ایرانی هم داشتیم یعنی یک کمانچه کش و یک ضرب گیر. خیلی خیلی خوب کمانچه می زد و هم ضربش خوب بود. هر دو هم تصنیف باهم می خوانند، خیلی خوب. اسمشان آنکه کمانچه می زد، اسمعیل خان، آنکه ضرب می گرفت رمضان بود.» (صص:۶۴ و ۶۵)

حدود دو دهه از احیای گروه موزیک شهرداری رشت توسط مرتضی شگفت، شهردار سالهای ۱۳۸۰ می گذرد. وی قصدش از احیای گروه موزیک شهرداری را شادی آفرینی برای شهروندان توصیف می کند و می افزاید: وقتی نوجوان بودم، اجرهای گروه های موزیک شهرداری رشت و بندرانزلی را دیده بودم. آن زمان گروه موزییک شهرداری رشت در سازمان آتش نشانی مستقر و معروف به «گروه موزییک آتش نشانی» بود. دقیق نمی دانم تا چه زمانی گروه موزیک فعال بود،  وقتی بعد از اتمام تحصیلات به ایران برگشتم، گروه موزیک دیگر فعال نبود. وقتی شهردار شدم تصمیم گرفتم هرطور شده گروه موزییک شهرداری را احیا کنم. شعار من در زمان تصدی شهرداری، همراهی و همدلی با شهروندان بود و اعتقاد داشتم باید مردم را شاد نگه داشت و اگر شهروندان احساس شادمانی و رضایت داشته باشند، با مدیریت شهری در اداره امور شهر بهتر همکاری می کنند.

شهردار اسبق رشت می افزاید: آن زمان تنها یک نفر بنام «حسین طاعتی» با سازهای کوبه ای آشنا بود. وی مامور شد تا یک گروه آشنا به موسیقی تشکیل دهد. متاسفانه دستگاه های موسیقی -که متعلق به شهرداری رشت بود- در اختیار نیروی دریایی قرار داده بودند. بعد از مکاتبه برای بازگشت اموال، تنها تعداد کمی از ابزار- که عمدتا معیوب شده بود- برگشت خورد.

بنابراین طاعتی برای خرید ابزار موسیقی برای گروه ۷نفره به تهران رفت. سپس مکانی در اختیار آنها قرار دادم تا هر روز تمرین کنند، خودم شخصا در تمرینهای صبحگاهی آنها حاضر می شدم. خوشبختانه گروه خیلی سریع توانست حرفه ای شده و در مجامع عمومی حاضر گردد.

شگفت افزود: روز ۱۲ بهمن سال ۱۳۸۰  مراسم افتتاح گروه موزیک بود. یک روز قبل ، گروه با لباس متحدالشکلی -که شهرداری سفارش دوخت داده بود- جلوی ساختمان شهرداری و مقابل مجسمه میرزا شروع به نواختن کرد و خودم از بالای ساختمان ساعت و از دفتر کارم نظاره گر برخورد شهروندان و رضایت آنها بودم. شب هنگام دستور دادم پرده ای جلوی شهرداری نصب کنند و اعلام کنند از فردا گروه موزییک برای شهروندان موسیقی اجرا دارد و به گروه موزیک هم سفارش کردم اولا نتی بنوازند که موجب خوشحالی مردم باشد نه خوشایند من شهردار. و حتما موسیقی سنتی بنوازند. خوشبختانه اجرای روز اول موجب خوشحالی زیاد شهروندان شد و عده زیادی با تماس های تلفنی و حضوری تشکر کردند. بخصوص آنهایی که هنوز خاطره ی گروه موزییک دهه ۵۰ را به یاد داشتند.

 پس از آن دستور دادم  مینی بوسی در اختیار گروه قرار دهند و گروه موزیک شهرداری وظیفه داشت روزانه در مکانهای عمومی بویژه بوستان های شهر برای مردم موسیقی بنوازد.

به مکانی می روم که از زمان احیا، در اختیار گروه موزیک شهرداری قرار گرفته است. سالنی نه چندان وسیع، در حاشیه حیاط سازمان سیما و منظر در خیابان پرستار و تابلوی کوچکی بر حاشیه درب ورودی. اتاق پر بود از ابزار های موسیق و دفتر های نت و ابزارهای برنجی و سازهای بادی که شگفت بعنوان اموال شهرداری از نیروی دریایی پس گرفته  و بالای یکی از کمدها چیده شده است. و انتظاری دور و درازی برای راه اندازی موزه بلدیه که شاید این سازهای دست ساز برنجی داخل ویترین قرار گرفته و بعنوان سمبل پیشینه گروه موسیقی بلدیه رشت به نمایش درآید.

و تصاویری چند از گروه موزیک در دهه ی پیش. و تصویر «علیرضا گیگاسری» که در گروه فولوت و کلارینت می نواخت و «اسماعیل علیزاده» که نوازنده ترومینت بود. چندسالی است این دو دم فروبسته اند. یوسف ملکی، نوازنده ترومپت هم بازنشست شده و دیگر حضورش  شادی بخش گروه نیست.

 سقف کوتاه و لمبه کوبی سالن قدیمی، مناسب تمرین های گروه نیست. «مهدی حسنزاده»، سرپرست گروه و نوازنده ترومپت، از ابتدای تشکیل گروه شاهد عشق و علاقه وافر اعضای گروه برای سرپا ماندن گروه موزیک شهرداری بوده است. و از اینکه گاه با معیوب شدن یک ابزار، اعضای گروه وسیله شخصی خود را برای تمرین می آورند. از فشار زیاد بر اعضای محدود گروه که برخی را تا زیر تیغ جراحی هم برده است.

از نواختن های گروه می گوید؛ نزد وکیل و وزیر و مردم عادی. در همایش ها و جشن ها و مناسبت های ملی و مذهبی. و ابزارهایی که جایگزین نشده. از آرشیو نت هایی می گوید که اعضای گروه استخراج و بازنویسی کرده اند. و اعضای گروه را نام می برد (رضا مسیبی و عظیم محمدی نوازندگان ساکسیفون آلتون، حسین طاعتی نوازنده ساکسیفون تنور، ابراهیم دلخوش نوازنده کلارینت، امیر افشار نوازنده سوپرانو و مجید نیکروش، امیر ادیب و محمود شاهین، نوازندگان سازهای کوبه ای) و وعده می دهد که بزودی اجراهای گروه موزیک در سبزه میدان رشت و برخی از بوستان های رشت بیشتر می شود.

مدیر روابط عمومی و امور بین الملل شهرداری رشت درباره گروه موزیک شهرداری رشت می گوید: هدف روابط عمومی ارتقای امکانات و بهبود وضعیت اعضای گروه موزیک در حد امکانات است.

علیرضا قانع می افزاید: طبق مصوبه و تاکیدات اعضای محترم شورا اخیرا ۳نفر به گروه موزیک شهرداری اضافه شده و پیگیر انجام فرایند قانونی افراد اضافه شده به گروه هستیم.

وی از اجرای دوباره گروه موزیک در بوستان های رشت و مجامع عمومی خبر داده و تصریح می کند: برنامه ریزی برای اجرای بیشتر گروه موزیک در بوستان های رشت صورت گرفته و پس از فرآهم شدن وسیله ایاب و ذهاب این گروه، از این پس  اجرای های عمومی گروه موزیک افزایش می یابد.

    

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *