اخبارتاریخگردشگری

۱۳۳سال تداوم در کسب و کار طوطی؛ دیگ زندگی «محمد رضا ابراهیم طوطی» هنوز به جوش است

گیل مهر- مهری شیرمحمدی
« طوطی» جزئی از محله ی ساغریسازان رشت شده است. محله ای که تا همین ۵۰سال پیش محل سکونت اعیان و تجار و کارگزاران حکومتی رشت بود و خداندان های سرشناس از جمله سمیعی، قطب زاده و متقالچی و … در این محله سکونت داشتند. ولی از وقتی محلات قدیمی ، بافت های فرسوده و ناکارآمد لقب گرفت، کلنگ نوسازی و تخریب به جان هویتی های شهری در محلات قدیم افتاد.
اگرچه از زمان حضور مغازه« آش طوطی» در این محله قدیمی رشت ۱۳۳سال می گذرد، اما گاه حضور دائمی اش لابه لای عطر دیگ های آش بینظیرش، نادیده گرفته می شود. هرچند که خوراک های دیگری هم طبخ می کند، ولی همگان طوطی را به آش قلمکارش می شناسند.
مغازه قدیمی طوطی هم از دست نوسازی بی نصیب نمانده است و ۲بار در دهه های اخیر بخاطر دستورالعمل های اداره بهداشت شهرستان رشت، تخریب و نوسازی شده است.
اگرچه در سریال «در دنیا تو ساعت چند است» سکانسی هم به آش طوطی اختصاص داشت، ولی کسانیکه این مغازه را دیده اند، می دانند که دیگر از آن درب و پنجره های چوبی طوسی رنگ با ستون های چوبی قهوه ای خبری نیست. و نه حتی تراس و باکن چوبی که بنیانگذارش به سال ۱۲۶۵ خورشیدی احداث کرده بود.


اما پایداری ۴نسل در کسب و کار، در مغازه « طوطی» آن را جز لاینفک محله ساغریسازان نموده است. هرچند سقف لمبه کوبی را فروریختند و تراس چوبی هم وجود ندارد، اما عطر و طعم آش طوطی همان است که «محمدرضا ابراهیمی طوطی» در زمان مهاجرت از تهران به رشت آورد.
از ورودی ساغریسازان که داخل بروید، بعد از عبور از کافه رادیو که مدتی است به ترنج تغییر نام داده و پس از گذر از مسجد دوره قاجار (حاج سمیع) و بقعه آقا سید عباس، و گذر از مغازه پیرمرد چتر سازی که سالهاست در میانه محله، چترهای مستهلک را تعمیر می کند، به درب مغازه ای می رسید که همچون هم ردیفانش نیست و با تابلویی از نما کامپوزیت بر شیشه اش «آش قلمکار» خودنمایی می کند.
۱۳۳سال پیش که «محمدرضا ابراهیمی طوطی» ، بنیانگذار آش طوطی، دیگ زندگی اش را در میانه ساغریسازان بنا نهاد و حرفه پدر را به کار بست و آش قلمکاری پخت که مزه اش پس از یکصد سال هنوز در ذهن و خاطره مردم گیلان باقی مانده است. آشی با مخلوطی از حبوبات و برنج و گوشت و سبزیجات و به سبکی خوشه های نارس برنج.
۷۰سال پیش پاتیل محمدرضا طوطی از جوشش افتاد و آخرین آش قلمکار را هم بدست مشتری داد و در جوار مزار دکتر محمد معین در آستانه اشرفیه به خواب ابدی رفت.
محمد طوطی، پسرش نگذاشت آتش زیر دیگ خاموش بماند و شعله دیگ های آش قلمکار همچنان روشن ماند و رمضان های زیادی یک محله ساغریسازان بود و یک آش طوطی . تا رمضان سال ۱۳۶۸ که محمد طوطی هم با سکته قلبی زندگی را بدرود گفت و در تازه آباد رشت به دیار خاموشان رفت. این بار فرزندش، سروش ابراهیمی، میراث خانواده را به دست گرفت و شعله آش طوطی فروغی دوباره یافت.


واگویه میراث طوطی را «سروش ابراهیمی طوطی» می گوید. آن روز که به دیدارش رفتم، سلامتی اش استوار نبود و آثاری از جراحت روی گلویش پیدا بود و تارهای صوتی اش برای گفتگو نمی لرزید. با این حال گفتگوی ما در همان مغازه طوطی تداوم یافت ، با لب خوانی و اشاره. راهکاری بی صدا برای تداوم گفتگو و علیرضا دافساری، آشپز طوطی در بازخوانی خاطرات کمک می کند. وی ۲۸ سال است که بعنوان آشپز و شاگرد مغازه در آش طوطی کار می کند.
سروش طوطی، از شکل و شمایل قدیمی مغازه می گوید و اینکه عکس های قدیمی مغازه در موزه رشت موجود است. و می افزاید: مایل نبودم مغازه از حالت قدیمی خود خارج کنم. اشتباه کردم. بیشتر مردم رشت با همان مغازه قدیمی خاطره دارند. ولی ناچار شدم مغازه را ۲بار طی سالهای ۱۳۷۳ و ۱۳۸۸ با دستور اداره بهداشت، تعمیر اساسی کنم. یک بار سقف را بطور کامل برداشت و در اثر این تعمیرات تراس چوبی و بالکن هم تغییر کرد.
هم او از شیوه پخت و منحصربفرد آش طوطی می گوید که مزه آن را خاص کرده است و طالبانی که در دو وقت پخت و توزیع در صبح و شام، به آش طوطی می آینده و ماه های مبارک رمضان که صف های خواهندگان آش طوطی طویل می شود. و آش قلمکار طوطی از روزه داران پذیرایی می کند.


عقربه های ساعت قدیمی نصب شده در مغازه، بر عدد ۱۱:۲۳ دقیقه ایست کرده بود. پشت به سروش ابراهیمی از کار افتاده بود آونگ اش دیگر چپ و راست نمی شد و داخل جعبه چوبی ایست کرده بود.
و عکس نه چندان سالم «محمد رضا ابراهیمی طوطی» بنیانگذار قلمکار طوطی و فرزندش محمد بر گوشه و کنار مغازه آویخته است. و آن سو تر دیگ زندگی محمد رضا ابراهیمی طوطی هنوز به جوش است از سال ۱۲۶۵ خورشیدی تاکنون.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *