اخبارتاریخگردشگری

جشنی به گرمای آتش اَمرداد/ نوروز باستانی گیلانی احیا شد

به گزارش گیل مهر، طبق گاهشماری قدیم گیلان، «نیمه اَمرداد ماه» آغاز سال نوی دیلمی است. آغاز سال نوی دیلمی یا گالشی، همانند نوروز باستانی، با برگزاری آیین ها و جشن هایی همراه بود. در سالیان گذشته در کوههای شرقی گیلان، دیلمان و املش، کوههای غربی مازندران، رامسر و جواهر ده و کوههای شمالی قزوین، الموت و کوههای استان البرز در طالقان آیین «نوروز بَل» در نیمه مرداد برگزار می شد.
« بَل» در لفظ مردم کوهستان یا «وَل» در تلفظ جلگه نشینان گیلان ، به معنی شعله ی آتش بوده و نورز بل به معنی شعله ی «آتش نوروزی» است.
«نوروز بل» جشنی است که در عصِر آخرین شب سال از تقویم دیلمی، یعنی آخرین روز «اسپندارما» و شب اولین روز سال یعنی «نوروز ما» برگزار می شود.
زمان نوروزبل بین ۱۳ تا ۱۷ اَمرداد در نوسان است . امرداد طبق نجوم قدیم، ماه «شیر و خورشید» است. زیرا، هرسال جدید از مرداد و از خانه خورشید آغاز می شود. از این رو به «افتو شومار» یا «آفتاب شمار» یعنی سال شمسی معروف است و چون سال شماری باستانی مربوط به دوره دیلمی هاست به «تقویم دیلمی» نیز معروف گردیده است.
علت نوسان سال دیلمی ، به نحوه ی محاسبه تقویم توسط هر سرگالش در مناطق مختلف کوهستانی گیلان و مازندران بستگی دارد. سرگالش های هر منطقه، با روش سنتی خود حساب نوروز را داشتند و به همین دلیل، نوروز بل در مازندران با ۲ تا ۳ هفته اختلاف یعنی در ۲۶تیرماه برگزار می شود.
آیینی که از سال ۱۳۸۶ در گیلان بطور رسمی پاس داشته می شد، چند سالی به دلیل برخی حواشی متولی مشخصی نداشت. خوشبختانه نوروزبل سال گذشته در فهرست آیین های ملی ایران به ثبت رسیده است. و امید است اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری گیلان به عنوان متولی رسمی، برگزار کننده مراسم های نوروزبل به همان شکل سنتی خود باشد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *