اخبارتاریخگردشگری

گنجینه ای متفاوت از تاکسی درمی حیواناتی که در جاده ها تلف شدند/ موزه تاریخ طبیعی ماسوله نیازمند توجه مسئولان

گیل مهر- مهری شیرمحمدی
موزه حیات وحش تاریخ طبیعی ماسوله گنجینه ای طبیعی در دل یک خانه پلکانی بوده که برای ادامه فعالیت نیازمند توجه ویژه مسئولان در تأمین هزینه های جاری و نگهداری است.

«موزه حیات وحش تاریخ طبیعی ماسوله»، اگرچه از سال ۱۳۸۳ خورشیدی تاسیس شده است، اما هنوز برای بسیاری از آینده و روندگان به شهری که پایه هایش از قرن هفتم هجری بنا شده، ناشناخته است.
این گنجینه، یک موزه حیات وحش متفاوت است. مجموعه ای از حیوانات تاکسی درمی شده که زیستگاه آنها، کوه ها، تالاب ها و جلگه های گیلان است. و این مجموعه به گردشگران کمک می کند تا بخش اعظمی از حیات وحش گیلان را در خانه «شاهپور اخوان ماسوله» یکجا ببینند.
گنجینه ای که در یک خانه پلکانی ایجاد شده؛ خانه ای به رنگ آجری، با گلدان های شمعدانی، خانه ای از گل و خشت و سقفی با تیرکهای چوبی. و پیچک های درخت انگور که از کف تا نرده های چوبی طبقه دوم پیچیده است و پیرمد ماسوله ای که با صندلی چوبی اش کنار درخانه می نشیند تا اگر گردشگری قصد دیدن موزه را داشت، با درهای بسته روبرو نشود.

موزه ای که توسط دو شهروند ماسوله ای ایجاد شده است
حیوانات تاکسی درمی شده به نمایش درآمده در این موزه، تنها حاصل بیرحمی انسان ها نیست، بلکه رحم انسان است بر جسم بی جان حیواناتی که عمدتا در اثر حوادث جاده ای و شکار و سرما مرگ دلخراشی را تجربه کرده اند و متولیان این موزه یعنی؛« شاهپور اخوان و فرهاد شرفی ماسوله» با هزینه شخصی آنها را تاکسی درمی کرده اندتا لااقل بازدیدکنندگان از این شهر تاریخی، با حیات وحش گیلان نیز آشنا شوند.
نکته جالب توجه این موزه، قیمت بلیت بازدید آن است که از زمان تاسیس تاکنون به مبلغ ۲۰۰۰تومان بوده و تغییری نکرده است.
این موزه در طبقه زیرین منزل شخصی «شاهپور اخوان» احداث شده است. اگرچه وی علاقه ای به گفتگو با رسانه ها نداشته، و همچنان دوست دارد در گمنامی بماند، ولی معرفی این گنجینه می تواند به پایداری این مجموعه بینظیر کمک کند. گنجینه ای که با حس تعلق دو شهروند ماسوله ای ایجاد شده و امیدوارند مسئولان استان نگاه ویژه ای برای نگهداری و توسعه آن داشته باشند.

روایت مرگ دلخراش حیوانات گیلان
«شاهپور اخوان»- که دانش آموخته مهندسی مواد پیش از انقلاب است- با وجود سن زیاد، داستان های جالبی دارد از نحوه مرگ و تاکسی درمی شدن حیوانات موزه تاریخی طبیعی ماسوله.
بی شک، تنها عشق و علاقه بانیان این موزه باعث شده تا شاهپور اخوان، منزل شخصی خود را به عنوان موزه تغییر کاربری دهد. اگرچه در کنار هر حیوان تاکسی درمی شده، برگه حاوی توضیحات در مورد هر حیوان اعم زیستگاه، خوراک و… نصب شده است ولی پیرمرد ماسوله ای با حوصله به بازدیدکنندگان علاقمند در مورد حیات وحش گیلان توضیح می دهد.
همه حیوانات این مجموعه، در ویترین های شیشه ای قرار داشته و در شرایط ویژه نگهداری می شوند. بجز خرس قهوه ای گیلان. این خرس تنومند ماده در ورودی موزه با پنجه های باز و دندانهای برآمده، ایستاده و انتظار گردشگران را می کشد.
شنیدن نحوه مرگ دلخراش این حیوان، رنج آور است. اخوان در این مورد گوید: از کوه پرت شده بود که پیدایش کردم، گردن و پایش زخمی بود. گویا خرس بالغ، با ماشین تصادف کرده و پایش آسیب دیده بود. ولی علت مرگ زخم پایش نبود. حیوان بعد از تصادف، وحشت زده فرار می کرده که از کوه پرت می شود. در حین افتادن، یک شاخه درخت داخل گردنش فرو می رود و متاسفانه همین شاخه رگ های گردنش را آسیب زده و باعث مرگش می شود.
«اخوان» روایتی هم دارد از زمانی که با یک خرس زنده روبرو شده است، وی یادآور می شود که خرس ها وقتی بوی انسان به مشامشان برسد، فرار می کنند. اما یک بار که باد در جهت مخالف حرکت خرس می وزدیده، او با خرس روبرو می شود.
وی ادامه می دهد: خرس ها به انسان حمله نمی کنند، باید بگویم از مادر مهربانتر هستند، مگر احساس خطر کنند. من وقتی با خرس روبرو شدم، از ترس فقط ایستادم. خرس با دیدن من کمی ایستاد و بعد در مسیر عکس فرار کرد.
اخوان از هزینه سنگین تاکسی درمی این خرس گیلان می گوید که ۴میلیون تومان برای موزه هزینه داشته و شخصا پرداخت کرده است.

شناخت حیات وحش گیلان در موزه ماسوله
اخوان روایتی دارد از مار خطرناک گیلان. سم مار جعفری بسیار کشنده است. شیشه حاوی مار داخل این موزه، عجیب بنظر می رسد، ماری که انگار زبان بلندش از دهانش بیرون زده است. اما با توضیحات اخوان متوجه می شویم که این زبان مار نیست، دم مارمولک است.
وی شیشه حاوی مار جعفری را نشان می دهد و می افزاید: زایده نیش مانندی که از دهان مار بیرون زده در واقع، دم مارمولکی است که زنده گرفتار مار شده است. بنظر می رسد مارمولک گرفتار برای نجات جانش، بخش حساس گلوی مار را گاز گرفته و همین باعث مرگ هر دو جانور شده است.
اخوان ابراز می دارد: من نام آن را «حادثه کوهستان» نامگذاری کرده ام.
وی در مورد ویژگی های مارهای گیلان نیز اینگونه توضیح می دهد: « مسافران فکر می کنند، مارهای گیلان سمی نبوده و بی خطرند. درصورتیکه تنها مارهای آبی و جلگه کم خطرند. مارهای ییلاقات و کوهستان خطناک اند. بویژه مار جعفری در کوهستان های ماسوله و رودبار زندگی می کند. لای علف های خشک پنهان شده و بسیار هم خطرناک است. سم آن بقدری خطرناک است که فرد گزیده شده را در مدت بسیار کوتاهی می کشد. تنها راه کمک به فرد گزیده این است که قسمت بالای پا یا دست مصدوم را با طناب محکم ببندند و سریع فرد را به بیمارستان برسانند. و متاسفانه عضو آسیب دیده را قطع می کنند. از مکیدن سم مار جعفری پرهیز کنید زیرا سم آن بقدری قوی هست که فرد مکنده را هم حتما می کشد.»
گربه وحشی داخل ویترین اگرچه با دندانهای بیرون زده ترسناک بنظر می رسد، ولی اخوان می گوید: « این گربه بینوا را در جاده گیلان- زنجان پیدا کردم. تصادف کرده بود. بحدی شدید که کف جاده له شده بود و مجبور شدم با کاردک بقایایش را جمع کنم. ۲میلون دادم تا تاکسی درمی اش کردند.»
اخوان بچه کفتار تاکسی درمی شده را هم نشان می دهد و می گوید: «همین حیوان به ظاهر بی آزار، مکنده خون دیگر حیوانات است. کفتار اگر به چنگ شیر بیاید، جلوی بچه هایش گردن کفتار را می گیرید و می کشد ولی آن را نمی خورد فقط به این دلیل که به بچه شیرها نشان دهد با چه موجود خطرناکی روبرو هستند.»

هزینه سنگین نگهداری موزه تاریخ طبیعی ماسوله
فرهاد شرفی ماسوله، از بانیان احداث این موزه نیز می گوید: «این موزه در سال ۱۳۸۳ با مجوز رسمی سازمان محیط زیست گیلان و اداره کل میراث فرهنگب گیلان در طبقه پایین خانه شاهپور اخوان احداث شده است. زیربنای این موزه، ۱۰۰متر مربع است و ۸۰گونه حیوان در آن نگهداری می شود.»

این شهروند فرهنگی می افزاید: صاحب امتیاز و مالک موزه بنده هستم و آقای اخوان از طرف بنده به عنوان مدیر داخلی برای فعالیت های داخل موزه منصوب شده است.
وی هزینه های نگهداری این موزه را سنگین عنوان کرده و خواستار توجه بیشتر مسئولان به این موزه است و می افزاید: «سالانه بیش از ۳میلیون تومان هزینه نگهداری این موزه اعم از سم پاشی، ترمیم فرسودگی حیوانات و تهویه فضا می شود. بخشی از این هزینه ها از فروش بلیت موزه تهیه می گردد. اگرچه قیمت بلیت نیز از سال احداث تاکنون افزایش نداشته است، ولی با شرایط فعلی شاید اگر همکاری های بیشتری برای نگهداری آن نشود، ناچار شویم قیمت بلیت را افزایش دهیم.
وی ضمن تقدیر از پایگاه میراث فرهنگی ماسوله اظهار کرد: «سال گذشته پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری مستقر در ماسوله، در تهیه ویترین های نگهداری حیوانات بما کمک کرد. شهردار فعلی و شهرداران اسبق نیز در چاپ بروشور و بنرهای تبلیغات در فضای شهر ماسوله و معرفی موزه به گردشگران کمک می کنند ولی تبلیغات گسترده ای در این زمینه نداشته ایم. »
شرفی ماسوله، با اشاره به بسته شدن موزه مردم شناسی ماسوله یادآور شد: سال ۱۳۸۱ موزه مردم شناسی ماسوله را تاسیس کردم ولی به دلیل مشکلاتی که برای نگهداری پیش آمد، ناچار شدیم موزه را جمع کنیم. اکنون بخشی از وسایل موزه مذکور در موزه بقعه عون ابن علی ماسوله نگهداری می شود.
وی در پایان از مسئولان محلی و استانی خواست تا توجه ویژه ای برای نگهداری این موزه نموده و در هزینه های نگهداری و مرمت حیوانات تاکسی درمی شده، به متولیان یاری رسانند.
گشتی در موزه تاریخ طبیعی گیلان، حیات وحش گیلان را بهتر نمایش می دهد؛ از سمورهای آبی سل های گیلان که با خشک شدن و آلودگی آبها هر روز از تعداد آنها کاسته می شود. قوهای سفید و خاکستری غاز های وحشی ، هواسیل ارغوانی ، خودکا، سنقر تالابی، چنگر و مرغابی کله سیاه ، قاقوم و قرقاول، عقاب و بوتمیار و… که از روسیه مهاجرت کرده و در گیلان گرفتار سرما و دام شکارچیان شده اند.
جوجه تیغی، گراز و گورکن و شغال و آفتاب پرست و لاک پشت های گیلان و… دیگر حیوانات بنمایش درآمده در موزه تاریخ طبیعی ماسوله هستند.
کاش جاده های گیلان بیش از این بلای جان حیات وحش گیلان نشود.
منبع: خبرگزاری مهر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *