اخبارصنایع دستیگردشگری

پخت نان های سنتی در تنور سفالی ؛ نانوایی سنتی ماسوله احیا شد

گیل مهر- مهری شیرمحمدی
شهر تاریخی ماسوله اگرچه در سال ۱۳۵۴ هجری خورشیدی طی شماره ۱۰۹۰ در فهرست آثار ملی به عنوان میراث فرهنگی و طبیعی به ثبت رسید، اما بهسازی و احیای شهری که قدمتش به قرن هفتم هجری می رسد، آرام و آرام توسط پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی مستقر در ماسوله و شورا و شهرداری ماسوله همچنان ادامه دارد.
اگرچه قدمت استقرار و سکونت در این منطقه و بویژه در «کهنه ماسوله»- که غنی از معادن آهن و کوره های ذوب آهن بود- به عصر آهن می رسد، اما مجموعه حرایم حفاظتی منظر فرهنگی ماسوله طی دو مرحله در سالهای ۱۳۷۶ و ۱۳۹۳ تعیین و به مراجع قانونی ذیربط ابلاغ گردید.
احیای آسیاب آبی ماسوله
مدتی پیش بود که آسیاب آبی ماسوله از نو احیا شد. سنگ آسیاب های بزرگ این آسیاب قرار است با آب ماسوله رودخان به گردش درآید. آسیابی که کمی پایین تر از آبشار شهر ماسوله و نزدیک به پاسگاه انتظامی ماسوله قرار دارد.
حالا خبر رسده از امروز نانوایی سنتی ماسوله پس از ۱۵ سال احیا شده و از این پس گردشگران ماسوله می توانند نان سنتی ماسوله را -که داخل تنور سفالی پخته می شود- خریداری و تناول کنند.


آسیاب های ماسوله که دیگر نیست
رئیس پایگاه پژوهشی ماسوله درباره آسیاب آبی ماسوله می گوید: ماسوله در گذشته دست کم ۳آسیاب آبی به نام های حاجی فرج الله، حاجی رحمت الله و خواجه اسدالله داشت.
مصطفی پورعلی با اشاره به وضعیت توپوگرافی ماسوله می افزاید: هرچند شهر تاریخی ماسوله فاقد کشتزارهای برنج و گندم است، اما بواسطه برخورداری از بازار دایمی، امکان تهیه مایحتاج آسیابانان برای تهیه آرد گندم و برنج را داشته است. و به دلیل قرار گیری بر سر راه مسافران زنجان و خلخال در گذشته همیشه رونق داشت و آسیاب های آبی ماسوله نیز در کنار رودخانه ماسوله ساخته می شد.
وی با اشاره به قدمت تهیه صنعت چرم و چموش دوزی در ماسوله یادآور می شود: در ماسوله آسیابی هم برای تهیه پوست انار برای رنگ دهی به چرم چموش نیز وجود داشت که با آسیاب کردن پوست انار برای تهیه رنگ کاربرد داشت.
پورعلی همچنین می گوید: اخیرا به همت پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی و شهرداری ماسوله یکی از آسیاب های آبی ماسوله در کنار رودخانه احیا شده است و در حال ايجاد مسير جديدی براي اتصال آب هستيم تا سنگ آسیاب آبی ماسوله نیز به گردش درآید.
احیای نانوایی سنتی در کفابازار ماسوله
رئیس پایگاه پژوهشی ماسوله همچنین از احیای نانوایی سنتی ماسوله خبر داده و می افزاید: این
نانوايي سنتي ماسوله به اهتمام پايگاه پژوهشی ميراث فرهنگي ماسوله و مشاركت شوراي اسلامي و شهرداري ماسوله راه اندازي شده است و از امروز تولید و پخت نان سنتی در این نانوایی از سر گرفته می شود.
مصطفی پورعلی ابراز می دارد: ماسوله در گذشته دست كم شش نانوايي سنتي داشت كه طي سالهاي گذشته بی استفاده رها شده و بدليل تغيير كاربري، پخت نان سنتی در ماسوله فراموش شده بود.
وی ادامه می دهد: در سال جاري، واحدي در محله «كفابازار ماسوله»- كه بلااستفاده بود – براي احیای نانوایی سنتی در ماسوله درنظر گرفته شد و با همکاری خوب شورا و شهرداری ماسوله و با صرف اعتبار از سوي پايگاه ميراث فرهنگي، تنورسنتي و ملحقات آن تهيه گردید و نانوایی راه اندازی شد.
رئیس پایگاه پژوهشی ماسوله، پیرامون کیفیت این نان توضیح می دهد و می افزاید: نان سنتي ماسوله نسبت به نان هاي ماشيني تردتر بوده و از قابليت هضم بهتري برخوردار است. حرفه اي همچون نانوايي از مشاغل بسيار مهم در ميان حِرَف سنتي ماست و دانش و سنت تهيه آن در زمره مواریث فرهنگي ما محسوب مي شود. بنابراین احياي این نانوایی که به شیوه نیاکان ما نان پخت می کند، اهميت جدي داشت.


مشارکت میراث فرهنگی و شورا و شهرداری در احیای نانوایی ماسوله
رئیس شورای شهر ماسوله نیز از همکاری شورا و شهرداری ماسوله در راه اندازی این نانوایی تقدیر نموده و می افزاید: ملکی که اکنون نانوایی در آن احیا شده است، در محدوده بازار ماسوله و متعلق به شهرداری است. و به دلیل هزینه بر بودن تهیه نان سنتی ، با نظر مساعد اعضای شورای شهر ماسوله مقرر شد فعلا اجاره ای از نانوایی که مغازه را در اجاره دارد، دریافت نگردد.
شجاع روحي ضمن تاکید بر احیای نان های سنتی منطقه تصریح می کند: نانوایی سنتی ماسوله پس از ۱۵ سال احیا می شود. این نان شبیه تافتون سنتی ولی نازک تر از آن است، در تنورهای سفالی پخته می شود و کیفیت آرد آن نیز مرغوب تر از آردهای توزیع دولتی است. ابعاد این نان ۳۵ در ۲۲ سانتی متر بوده و مطمئنا مورد استقبال گردشگران قرار می گیرد.
وی می افزاید: تنور سفالی این نانوایی از منطقه اسالم خریداری شده است. قبلا در نانوایی های سنتی تنور سفالی داخل زمین کار گذاشته می شد. ولی به دلیل اینکه در بستر مغازه نانوایی لوله فاضلاب عبور می کند، تنور را ایستاده قرار دادیم. سوخت نانوایی نیز با نفت و گازوئیل تامین می گردد.
شجاعی یادآور می شود: هزینه تنور و بهسازی مغازه نانوایی را پایگاه میراث فرهنگی ماسوله پرداخت نموده است.
تاکنون، یک باب نانوایی در شهر ماسوله فعال بود که در دو شیفت کاری متفاوت نان بربری و نان لواش تهیه می کرد.
حالا از این پس گردشگران و ساکنان این شهر تاریخی می توانند از نان های سنتی ماسوله خریداری کنند. نانی که به شیوه نیاکان ما در تنورهای سفالی بزرگ پخته می شود .
از این پس در فضای شهر تاریخی ماسوله، عطر نان سنتی می پیچد تا در شهری که روزی بواسطه معادن و کارگاه های فلزکاری از رونق تجاری زیادی برخوردار بود، همه چیز عطر و طعم تاریخ دهد.

    

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *