اخبارکتاب

در مراسم رونمایی از کتاب «ساختمان مشروطه» مطرح شد: مستند نگاری در احیا و مرمت بناهای میراثی ضروری است

به گزارش گیل مهر، مراسم رونمایی از کتاب «ساختمان مشروطه» در رشت برگزار شد. سخنرانان این مراسم ضمن تاکید بر نقش گیلانیان در اعاده مشروطه و بازگشایی مجلس، بر مستند نگاری در احیا و مرمت بناهای میراثی تاکید کردند.
عصر دیروز، ۱۲آبان ماه به همت خانه فرهنگ گیلان و شرکت معمارنت کتاب «ساختمان مشروطه» اثر مهرداد بهمنی و سارا کریمی با حضور نویسندگان این اثر در پژوهشکده گیلان شناسی رونمایی شد.
در این مراسم و پیش از رونمایی کتاب، مستندی با موضوع مرمت نخستین مجلس ایران بعد از آتش سوزی ساختمان در سال ۷۳ به نمایش درآمد که بازسازی این بنای فاخر را روایت می کرد. عمارتی که خاطرات فراوانی از زمان ساخت نخستین مجلس بعد از انقلاب مشروطه تا ملی شدن صنعت نفت در دل داشت. بنایی که به توپ بستن این ساختمان توسط «لیاخوف» روسی آن را از پای در نیاورد ، در آتش غفلت مسئولان سوخت. بعد از حادثه آتش سوزی سال ۱۳۷۳تازه مسئولان به‌فکر احیای این بنای فاخر افتادند. بنایی که مستند آن نشان می داد نه تنها آتش سوزی، بلکه نفوذ موریانه به پی بنا و مرمت‌های غلط سالهای پیشین، آسیب بیشتری به این عمارت زده است.
اهمیت حفظ و نگهداری از ساختمان‌های میراثی
در ابتدای این مراسم مهندس روبرت واهانیان با اشاره به محتوای کتاب «ساختمان مشروطه»، اظهارکرد: این کتاب اهمیت حفظ و نگهدای ساختمان‌های میراثی به‌ ویژه بناهایی که در مالکیت ادارات دولتی است، نشان می دهد.
این مهندس معمار که بازسازی عمارت بلدیه رشت و ساختمان میرزا خلیل رفیع را در کارنامه دارد، افزود: این کتاب یک اثر فرهنگی ماندگار است و می تواند منبع و مرجعی برای مرمت بناهای تاریخی و میراثی باشد.
واهانیان با بیان اینکه در این کتاب بر اهمیت مطالعات تاریخی در مرمت بناهای تاریخی تأکید شده است، گفت: چیزی که در مرمت بناهای میراثی به آن توجه نشده تاریخ معماری بناست. متاسفانه دیده شده در مرمت بناها به اصالت بنا آسیب وارد می شود. بویژه برخی اماکن میراثی مذهبی به‌صورت ناشیانه مرمت شده بحدی که به اصل بنا آسیب جدی وارد می شود.
وی با اشاره به مرمت ساختمان شهرداری رشت بعد از زلزله سال ۱۳۶۹منجیل، تصریح کرد: متاسفانه اطلاعات شهرداری رشت در حوزه تاریخ بناهای میراثی بسیار ناچیز است.
واهانیان افزود: این کتاب اهمیت مطالعات تاریخی را نشان می دهد. و نشان می دهد که چگونه تشکیل یک شورای راهبردی از رشته های مختلف، می تواند به پروسه مرمت کمک کند.
وی خطاب به نویسندگان این اثر گفت: این کتاب یک دیوان غزل بوده که با عشق تدوین شده است.
نقش غیرقابل انکار گیلانیان در جنبش مشروطه
در ادامه این مراسم دکتر ناصر عظیمی پژوهشگر تاریخی به تشریح نقشبی بدیل گیلانیان در جنبش مشروطه پرداخت و اظهارکرد: متاسفانه مورخان تاریخ معاصر این نقش را نادیده گرفته اند.
وی درباره این نقش کتاب فریدون آدمیت تحت عنوان« فکر دموکراسی اجتماعی» را سندی بر این نقش بیان کرد و افزود: در آستانه فتح تهران، شهر تبریز بعنوان مرکز مشروطه خواهی موضع دفاعی بخود گرفته بود چه رسد به اینکه بفکر گرفتن پایتخت باشد این کار را انقلابیون گیلان از عهده برآمدند.
عظیمی ابراز کرد: اسنادی حتی اشاره دارد که انجمن تبریز مقاومت را شکسته و ستارخان مردم را از مقاومت بازمی دارد و خود به استقبال قزاق های روسی می رود.
عظیمی بخش های دیگری از کتاب این مورخ را نیز بازخوانی کرده و با نمایش نموداری، با ذکر تاریخ وقایع آغاز استبداد صغیر، به توپ بسته شدن مجلس توسط لیاخوف روسی و احیای مشروطه، واکنش های گیلانیان و بختیاری ها را در تشکیل انجمن ستار و فتح تهران تشریح کرده و گفت: طی این مدت ۱۲ماه و ۲۰ روز تاریخ پراهمیتی است که بار آن بدوش گیلانیان بوده است و منجر به اعاده مجلس شد.


  1. عظیمی نام و یاد سران مشروطه گیلان بویژه میرزا حسین خان کسمایی و میرزا کوچک جنگلی را گرامی داشت و تاکید کرد: مشروطه اعمال اراده جمعی ماست برای کوچ از جهان قدیم به جهان جدید که مبتنی بر قانون است.
    وی ادامه داد: اگر بین تاریخ ایران دیوار بزنیم، مشروطه مرز این تاریخ بود. قبل مشروطه جهان قدیم و بعد از مشروطه کوچ ما ایرانیان به جهان جدید بود. پیش از مشروطه انسان ایرانی یک پادشاه مستبد بود که خود را ظل االه می دانست و اصولا انسان ایرانی رعیتی بود که استقلال نداشت. اما مشروطه تلاشی بود برای اینکه انسان ایرانی مجلس و قانون ایجاد کند، قانونی بنویسید که هیچ قوم و مذهبی در برابر قانون متفاوت نباشند و دولتی ایجاد کنند که خود مجری این قانون باشد.
    عظیمی تاکید کرد: اگرچه شخصیتهای تاریخی قابل نقد هستند، ولی در آن برهه از زمان مشروطه خواهان توانستند ایران را از استبداد محمد علی شاه نجات دهند. و دست کم روی کاغذ مشروطه و مجلس پیدا کردیم.
    نبود سنت مستندنگاری در بسیاری از مرمت‌های تاریخی
    مهرداد بهمنی یکی از مولفان کتاب که خود از مدیران پروژه بود، تشریح کرد که چگونه تمامی جلسات شورای راهبردی مرمت ساختمان مشروطه مستندنگاری صوتی و تصویری شده است.
    وی اعضای این شورای راهبردی را نام برد و یادآور شد: از آنجا که پروژه مرمت رابطه ای به بستگاه رئیس مجلس وقت سپرده شده بود، طی فشار افکار عمومی این مستند نگاری صورت گرفت. طی ۸ماه مطالعه تاریخی و آسیب شناسی صورت گرفت و در هر جلسه نقشه های تهیه شده بررسی می گردید و مشاور برآیند نقطه نظرات را در مطالعه لحاظ می کرد.
    وی تصریح کرد: متاسفانه سنت مستند نگاری در بسیاری از کارهای مرمتگران ما وجود ندارد. سیستم ما بیشتر روایت شفاهی معمار به استادکاران بود. همین دانش ذهنی باعث تداوم سنت شفاهی بود. این اولین پروژه ای بود که تماما پیش از آماده سازی طرح مطالعاتی مستندنگاری شد.
    بهمنی یادآور شد: حاصل این مستندنگاری همین کتاب و فیلم مستند است. و امیدواریم این سنت در پروژه های مرمت بناهای میراثی دامه یابد.
    سارا کریمی دیگر مولف این کتاب نیز گفت: این کتاب داستان ساختن کاخ ملت در ایران است که جمعی از معماران از گِل بنایی ساختند که خانه ای مدرن شد تا ملت داخل آن بروند.
    وی افزود: مجلس سابق، بنایی است که تاریخ ما را روایت میکند و یادآور ترورها و خشونت هایی است که بر مشروطه خواهان رفته است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *